تفاوت اخراج کارگر با قراداد دائم و موقت

سوال: کسی که ۲۰ روز کار کرده و اخراج شده و ضمن اینکه قرارداد شفاهی بوده می تواند بازگشت بکار بگیرد؟ یا می تواند ادعای قرارداد دائم کند؟

کارگر ۲۴- نیما پرتوی کارشناس روابط کار در پاسخ به سوال گفت: «بله می تواند بازگشت بکار بگیرد. با توجه به تبصره ۲ ماده ۷ قانون کار این فرد نیروی دائمی می باشد. افرادی که قراداد کار ندارند نیروی دائمی محسوب می شوند و اخراج این دسته از کارگران فقط با توجه به ماده ۲۷ قانون کار امکان پذیر می باشد، لذا کارگر با توجه به عدم وجود قرارداد کار از بدو استخدام تا زمان بازنشستگی خود در آن کارگاه اشتغال خواهد داشت.»

بسیاری از کارفرمایان در مواقع بروز مشکلات اقتصادی و یا بروز اختلافات با کارگران خود، ساده‌ترین و راحت‌ترین راه را در اخراج کارگر می‌بینند. در صورتی که این کار، مشکلات بسیار زیادی را برای آنان به وجود می‌آورد، بدون آن‌که پیش از آن به نتایج این امر فکر کرده باشند.

به گزارش کارگر ۲۴؛ پس در این موارد کارفرمایان باید در ابتدا نسبت به عواقب اخراج نیروی کار مطلع شده تا بتوانند تصمیم درستی بگیرند و ریسک اتفاقات بعد از آن را بپذیرند یا از راه درست برای انجام خواسته خود اقدام کنند. در این مقاله به قوانین اخراج کارگر براساس قانون کار می‌پردازیم.

۱. در صورتی که قرارداد تمام شود، آیا کارفرما می‌تواند دیگر قرارداد را تمدید نکند؟

۲. در صورتی که همچنان کارفرما با کارگر قرارداد بلندمدت داشته باشد، چگونه می‌تواند کارگر را اخراج کند؟

اخراج در قانون کار

در قانون کار بدون دلیل یا با دلایل دلخواه نمی‌توان کارفرما یا کارگران را اخراج کرد و اگر چنین اتفاقی رخ دهد، کارفرما مشمول جرائم بسیاری می‌شود. کارفرمایان معمولا بدون دانش قبلی و تصمیم‌های ناگهانی برای خود مشکل ایجاد می‌کنند. در این مواقع معمولاً کارفرمایان سوال می‌کنند که قانون کار برای اخراج نیروی کار چه روندی در نظر گرفته است و چگونه می‌توانند برای اخراج نیروی کار اقدام کنند؟ قانون کار در این زمینه برای کارفرمایان حقوقی را در نظر گرفته است، اما شاید در برخی شرایط دیگر دست کارفرمایان باز نباشد. ما در ادامه مقاله قوانین اخراج کارگر توسط اداره را شرح می‌دهیم.

شرایط اخراج کارگر

اگر کارفرما قصد داشته باشد که نیروی کار خود را اخراج کند، چه شرایطی باید وجود داشته باشد که دست کارفرما باز باشد؟ در ادامه برایتان این موارد را بیان می‌کنیم.

۱. اخراج کارگر در صورت داشتن قرارداد

در حالتی که قرارداد اشخاص، بلند مدت باشد یا پایان نیافته باشد: در این موارد کارفرما نمی‌تواند به راحتی در خلال قرارداد کار با کارگر خود قطع همکاری کند،چراکه خود تاریخ پایان قرارداد را مشخص کرده و با کارگران قرارداد بسته است. در این شرایط باید کارفرما برای اخراج نیروی کار خود دارای دلیل محکم و منطقی باشد که از پیش مورد تایید اداره کار قرار گرفته باشند.

به عنوان مثال ممکن است کارگری در انجام وظایف خود قصور ورزد؛ در این شرایط کارفرما آن کارگر را اخراج می‌کند. معمولا در این مواقع اداره کار حکم اخراج نیروی کار را رد و کارفرما را ملزم به بازگشت به کار کارگر می‌کند. چراکه چندین مورد مهم توسط کارفرما در این شرایط رعایت نشده است. مثلاً اگر در شرایط فوق، کارفرما دارای آیین‌نامه انضباطی باشد و آن آیین‌نامه را به تایید اداره کار رسانده باشد، در زمان قصور کارگران خود می‌تواند به آن استناد کند. اما باز هم تاییدیه روی آیین‌نامه انضباطی به تنهایی کفایت نمی‌کند. به همین جهت باید کارفرما موارد دیگری را نیز رعایت کند.

مانند آن‌که در زمان‌های قصور یا اشتباه و خطای کارگران باید در مرتبه اول به صورت شفاهی به کارگر اخطار دهد و در مراحل بعدی باید اخطاریه کتبی صادر و پرونده پرسنلی وی درج شود. از این طریق زمانی که باز هم این اشتباهات تکرار شود، کارفرما می‌تواند وی را اخراج کند و به وسیله اقدامات قبلی انجام گرفته، حقانیت خود در تصمیم اتخاذ شده را به اداره کار اثبات کند.

۲. اخراج کارگر بدون قرارداد

در حالتی که قرارداد اشخاص، کوتاه مدت بوده یا پایان یافته باشد: در شرایطی که تاریخ قرارداد پرسنل پایان یابد، کارفرما هیچ الزامی برای ادامه همکاری با کارگران خود ندارد و می‌تواند با هر کدام از آن‌ها بدون هیچ نگرانی قطع همکاری کند. در این حالت اخراج نام درستی برای این اقدام نیست و فقط قطع همکاری از جانب کارفرما اتفاق افتاده است.

اخراج کارگر با توجه به نوع قرارداد

قوانین اخراج نیروی کار با توجه به نوع قرارداد وی متفاوت است. این تفاوت در نوع قرارداد موقت و دائمی است. هرکدام از این شرایط، قوانین خاص خود را دارد که در ادامه به بررسی این موارد خواهیم پرداخت.

۱. اخراج کارگر با قرارداد موقت

در این شرایط کارگر می‌تواند با اثبات آن‌که بدون دلیل اخراج شده است و یا آن‌که کارفرما موارد ذکر شده در خطوط بالا را رعایت نکرده باشد، بازگشت به کار گرفته و به کارگاه باز گردد و یا با دریافت حق سنوات خود به جای ۳۰ روز به میزان ۴۵ روز از بازگشت به کار انصراف دهد.

۲. اخراج کارگر با قراداد دائم

در این حالت کارگر پس از اخراج می‌تواند با طرح شکایت در اداره کار و شرکت در مراحل دادرسی اداره کار و هیئت‌های تشخیص، بازگشت به کار گرفته و کارفرما باید علاوه بر قبول بازگشت به کار کارگر، حقوق ایام بلاتکلیفی را هم به او پرداخت کند. با تمامی توضیحات فوق باید به این نتیجه رسیده باشید که یکی از عوامل مهم رهایی از جرائم و عواقب اخراج نیروی کار، داشتن آیین‌نامه انضباطی درست و مدون است که هر کارگاه و کارفرمایی به آن نیاز دارد.

نکته مهم

البته باید به این نکته توجه داشت که کارفرما حتی با وجود اخراج نیروی کار خود باید تمامی حقوق و مزایا وی اعم از حقوق معوق، سنوات پایان خدمت، عیدی و دیگر مزایای معوق همچون بازخرید ایام مرخصی او را جبران کند.

موارد موثر بر میزان اخراج کارگر

یکی از مهمترین عوامل در رشد میزان اخراج کارگران، عدم توجه کارفرمایان نسبت به اجرای صحیح و درست فرآیند جذب و استخدام در سازمان‌ها است. اگر کارفرمایان به فرآیند جذب و استخدام نیروی کار در سازمان‌ها توجه کنند و به درستی آن را پیش ببرند، اخراج کارگران و عواقب ناشی از آن کاهش می‌یابد و به دنبال آن کارفرمایان هم استرس کمتری را برای امور کسب‌وکار خود به دوش می‌کشند.

نکته مهم

انعقاد قرارداد به صورت بازه‌های نه چندان طولانی نیز باعث می‌شود عواقب اخراج نیروی کار برای کارفرمایان کاهش یافته و در اثر بروز اختلافات و مشکلات جدی راحت‌تر بتوانند نیروهای خود را جایگزین کنند.

ارسال: مهدی جم