هزینه طب کار با کارفرماست یا کارگر؟/ هزینه معاینات بدو استخدام بر عهده چه کسی است؟
معاینات و آزمایشهای طب کار و بدو استخدام که طبق مقررات قانون کار و تأمین اجتماعی برای بررسی سلامت و تناسب جسمی و روانی افراد با شغل موردنظر انجام میشود، از جمله وظایفی است که بر عهده کارفرما قرار گرفته است و هزینه انجام این معاینات نیز نباید به کارگر تحمیل شود.
به گزارش کارگر ۲۴؛ معاینات طب کار با هدف بررسی تناسب وضعیت جسمی و روانی فرد با شغل موردنظر، پیشگیری از بیماریهای شغلی و کاهش حوادث ناشی از کار انجام میشود.
البته ممکن است برخی شرکتها علاوه بر معاینات الزامی، آزمایشها یا ارزیابیهای دیگری را براساس مقررات داخلی خود انجام دهند که این موارد باید جدا از معاینات قانونی مورد بررسی قرار گیرد.
هزینه طب کار با کارفرماست یا کارگر؟
هزینه معاینات و آزمایشهای الزامی طب کار و بدو استخدام بر عهده کارفرماست و کارگر تکلیفی برای پرداخت این هزینهها ندارد.
این موضوع با توجه به تکالیفی که ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی و ماده ۹۲ قانون کار برای کارفرما در زمینه انجام معاینات پزشکی و تشکیل پرونده پزشکی تعیین کردهاند، قابل استناد است.
این موضوع شامل هزینه آزمایشهای طب کار و معاینات بدو استخدام مرتبط با الزامات تأمین اجتماعی نیز میشود. حتی اگر این معاینات پیش از شروع به کار یا پیش از آغاز بیمهپردازی فرد انجام شود، فراهمکردن معاینات لازم بر عهده کارفرماست و هزینه آن نباید به کارگر منتقل شود.
با این حال، گاهی این تصور وجود دارد که هزینه معاینات پزشکی ابتدای استخدام باید توسط خود کارگر پرداخت شود؛ زیرا در قانون تأکید شده است که معاینات باید پیش از بهکارگیری فرد انجام شود و درباره پرداخت مستقیم هزینه از سوی کارفرما صراحت کاملی وجود ندارد.
این برداشت با توجه به مقررات مربوط به معاینات بدو استخدام قابل دفاع نیست.
چرا هزینه معاینات بدو استخدام بر عهده کارفرماست؟
۱- تکلیف کارفرما در ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی
در قسمت نخست ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی آمده است که افراد شاغل در کارگاهها باید قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با کارهای ارجاعشده را داشته باشند. به همین منظور، کارفرمایان مکلفند قبل از بهکار گماردن افراد، ترتیب معاینه پزشکی آنها را بدهند.
بنابراین انجام معاینه پزشکی، تکلیفی است که قانون برای کارفرما تعیین کرده است.
۲- انجام معاینه قبل از بهکارگیری کارگر
از مفاد ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی چنین برداشت میشود که کارفرما باید پیش از بهکارگیری کارگر، شرایط انجام معاینات پزشکی را فراهم کند. بنابراین نمیتوان مسئولیت این تکلیف قانونی را به کارگر منتقل کرد.
۳- مسئولیت کارفرما در صورت کوتاهی در معاینه پزشکی
در بخش دیگری از ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی آمده است که اگر پس از استخدام مشخص شود فرد در زمان استخدام قابلیت و استعداد انجام کار مربوط را نداشته و کارفرما در انجام معاینه پزشکی کوتاهی کرده باشد و در نتیجه بیمهشده دچار حادثه یا تشدید بیماری شود، هزینههای مربوط از کارفرما مطالبه و وصول خواهد شد.
۴- تشکیل پرونده پزشکی بر عهده کارفرماست
ماده ۹۲ قانون کار نیز کارفرما را مکلف کرده است برای افراد شاغل در کارگاه پرونده پزشکی تشکیل دهد. بنابراین با توجه به اینکه انجام معاینات و تشکیل پرونده پزشکی از تکالیف کارفرماست، هزینههای مربوط به این اقدامات نیز بر عهده کارفرما خواهد بود.
هزینه طب کار در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
هزینه طب کار در سال ۱۴۰۵ با توجه به نوع معاینات، سن فرد و خدمات موردنیاز متفاوت است.
بر اساس تعرفه اعلامشده برای سال ۱۴۰۵، هزینه معاینات بدو استخدام همراه با آزمایش برای افراد زیر ۳۵ سال حدود ۳۴ میلیون و ۵۸۰ هزار ریال و برای افراد بالای ۳۵ سال که نوار قلب نیز انجام میدهند حدود ۳۸ میلیون و ۷۱۰ هزار ریال اعلام شده است.
هزینه برخی خدمات تخصصی نیز جداگانه محاسبه میشود؛ برای مثال هزینه نوار قلب در سال ۱۴۰۵ حدود ۴ میلیون و ۱۲۵ هزار ریال اعلام شده و برخی ارزیابیهای تکمیلی مانند تعیین محدودیت شغلی یا ارزیابی بازگشت به کار نیز تعرفه جداگانه دارند.
معاینات و آزمایشهای طب کار شامل چه مواردی است؟
معاینات و آزمایشهای طب کار بسته به شغل و شرایط فرد میتواند شامل موارد مختلفی باشد، از جمله:
معاینه پزشکی: معاینه اولیه توسط متخصص طب کار یا پزشک عمومی و ثبت اطلاعات اولیه در پرونده فرد.
شنواییسنجی (ادیومتری): برای بررسی میزان شنوایی فرد.
تست تنفسی (اسپیرومتری): برای بررسی عملکرد ریه و تشخیص برخی بیماریهای ریوی.
بیناییسنجی (اپتومتری): برای بررسی وضعیت بینایی و تناسب آن با شرایط شغلی.
نوار قلب: در مراکز طب کار معمولاً برای افراد بالای ۳۵ سال انجام میشود.
آزمایش خون و ادرار
تستهای روانشناسی و شخصیت
کارشناسی پرونده توسط کارشناس بهداشت حرفهای
چرا آزمایش بدو استخدام کارگران انجام میشود؟
مهمترین اهداف انجام معاینات و آزمایشهای بدو استخدام عبارتند از:
تعیین وضعیت سلامت عمومی فرد
بهکارگیری نیروی انسانی متناسب با توانایی جسمی، روحی و روانی
حفظ و ثبت اطلاعات پزشکی شاغل برای استفاده در صورت نیاز مراجع قانونی
ایجاد اطلاعات پایه سلامت فرد برای مقایسه با نتایج معاینات دورهای بعدی
در مجموع، باید میان شغل موردنظر و شرایط جسمی و روحی متقاضی اشتغال تناسب وجود داشته باشد. در صورت نبود این تناسب، احتمال ابتلا به بیماریهای شغلی یا وقوع حوادث ناشی از کار افزایش پیدا میکند.
بر اساس ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی، یکی از وظایف مهم کارفرمایان پیش از بهکارگیری فرد، فراهمکردن معاینات پزشکی و آزمایشهای بدو استخدام است.
ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی چه میگوید؟
در ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی آمده است:
«افراد شاغل در کارگاهها باید قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با کارهای مرجوع داشته باشند بدین منظور کارفرمایان مکلفند قبل از بکار گماردن آنها ترتیب معاینه پزشکی آنها را بدهند.»
همچنین در این ماده درباره مسئولیت کارفرما در صورت کوتاهی در انجام معاینات پزشکی و بروز حادثه یا تشدید بیماری بیمهشده، مقرراتی پیشبینی شده است.
آیا هزینه طب کار از بیمه تکمیلی قابل دریافت است؟
بیمه تکمیلی درمان، بیمهای حمایتی و اختیاری است و پرداخت هزینههای آن نیز تابع قرارداد و تعهدات بیمهنامه خواهد بود.
هزینه طب کار ممکن است در دو مقطع مطرح شود؛ بدو استخدام و در طول مدت اشتغال. امکان دریافت هزینه از بیمه تکمیلی در هر یک از این موارد، به نوع پوشش بیمهنامه و تعهدات شرکت بیمه بستگی دارد.
در مرحله بدو استخدام، فرد هنوز ممکن است تحت پوشش بیمه تکمیلی کارگاه قرار نگرفته باشد؛ بنابراین معمولاً امکان استفاده از بیمه تکمیلی کارگاه برای این مرحله وجود ندارد، مگر اینکه فرد از محل دیگری تحت پوشش بیمه تکمیلی باشد.
در طول مدت اشتغال نیز اگر کارگران کارگاه تحت پوشش بیمه تکمیلی باشند و هزینههای مربوط به معاینات و آزمایشهای پزشکی در تعهدات بیمهنامه قرار گرفته باشد، امکان دریافت هزینهها طبق شرایط بیمهنامه وجود دارد.
با این حال، مسئولیت قانونی پرداخت هزینه طب کار و معاینات الزامی بدو استخدام بر عهده کارفرماست و استفاده احتمالی از بیمه تکمیلی، این مسئولیت قانونی را از کارفرما سلب نمیکند.
منبع: کارتابان
دیدگاهتان را بنویسید