عیدی کارگران بر مبنای حقوق ۳۰ روزه محاسبه می‌شود یا ۳۱ روز؟
برای محاسبه صحیح عیدی کارگران باید سه عامل اصلی، یعنی آخرین مزد مشمول محاسبه، مدت کارکرد در سال و سقف قانونی عیدی در نظر گرفته شود. همچنین، مزایای مزدی و پایه سنوات نیز در صورت شمول قانونی باید در محاسبات لحاظ شوند.
آرمین خوشوقتی، کارشناس روابط کار، در گفت‌وگو با کارگر ۲۴ به تشریح جزئیات محاسبه عیدی کارگران پرداخت و درباره مبنای محاسبه عیدی، تفاوت عیدی کارگران با مدت کارکرد متفاوت، تأثیر پایه سنوات و مزایای مشمول عیدی توضیح داد.
گفت‌وگوی اختصاصی کارگر ۲۴ با آرمین خوشوقتی، کارشناس روابط کار، درباره جزئیات محاسبه عیدی کارگران به شرح زیر است:
پرسش: محاسبه عیدی باید بر مبنای پایه حقوق ۳۰ روز انجام شود یا ۳۱ روز؟ آیا عیدی کارگری که در شش‌ماهه اول سال کار می‌کند با کارگری که در شش‌ماهه دوم سال مشغول به کار می‌شود، متفاوت است؟
آرمین خوشوقتی، کارشناس روابط کار: محاسبه بر مبنای ۳۰ روز است؛ یعنی مبنای محاسبه ۳۰ روز است. کسی که از ابتدای سال استخدام شده باشد و مثلاً تا پایان شهریور کار کند و کسی که از مهر استخدام شود و تا پایان اسفند کار کند، عیدی متفاوتی خواهند داشت.
در حقیقت، برای یک سال کار، محاسبه می‌کنیم و می‌گوییم این فرد اگر یک سال کار می‌کرد، باید ۶۰ روز مزد خودش را بر مبنای آخرین مزد دریافت می‌کرد؛ البته تا سقف ۹۰ روز حداقل مزد.
برای مثال، اگر در قرارداد نوشته شده باشد مزد روزانه یک میلیون تومان است، حقوق ماهانه ۳۰ میلیون تومان می‌شود. بنابراین، ۶۰ روز مزد برابر با ۶۰ میلیون تومان خواهد بود. البته این مبلغ یک سقف هم دارد.
برای مثال، اگر حداقل دستمزد امسال را ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در نظر بگیریم، با تقسیم آن بر ۳۰، مزد روزانه به دست می‌آید. سپس با محاسبه سقف قانونی عیدی، مبلغ عیدی یک سال کار مشخص می‌شود.
حداقل عیدی سال ۱۴۰۵: ۳۳۲/۵۰۰/۰۰۰ ریال
حداکثر عیدی: ۴۹۸/۷۵۰/۰۰۰ ریال
جدول حقوق کارگران
حالا اگر کارگر شش ماه کار کرده باشد، باید مدت کارکرد او را محاسبه کنیم. شش‌ماهه اول سال ۱۸۶ روز و شش‌ماهه دوم سال ۱۷۹ روز است. بنابراین، باید مشخص شود کارگر در کدام دوره کار کرده و عیدی او متناسب با مدت کارکردش پرداخت شود.
اگر فردی از ابتدای سال تا پایان سال کار کرده باشد، مبنای محاسبه عیدی او ۶۰ روز مزد خودش است؛ البته به شرط آنکه از سقف ۹۰ روز حداقل مزد بیشتر نشود.
پرسش: چه آیتم‌هایی مبنای محاسبه عیدی قرار می‌گیرند؟ غیر از حقوق، چه مزایایی در محاسبه عیدی لحاظ می‌شوند؟
آرمین خوشوقتی: هر آنچه بابت انجام کار در ساعات عادی کار پرداخت شده باشد، باید از نظر ماهیت مزدی بررسی شود.
برای مثال، ممکن است در قرارداد نوشته شده باشد که کارگر با حداقل دستمزد کار می‌کند، اما در عمل پورسانت هم دریافت کند یا مدیرعامل هر چند وقت یک‌بار بابت ارزیابی عملکرد به او پاداش بدهد. این پرداخت‌ها نیز در صورت داشتن ماهیت مزدی باید در محاسبات لحاظ شوند.
برای مثال، اگر در کارگاهی طرح طبقه‌بندی مشاغل اجرا شده باشد و برای پرداخت فوق‌العاده بازار کار مجوز جداگانه دریافت شده باشد، این فوق‌العاده با توجه به مقررات مربوط ممکن است جزو مزد محسوب نشود.
اما این تصور که در تمام کارگاه‌های دارای طرح طبقه‌بندی مشاغل، همه مزایا از مزد خارج هستند، درست نیست. فقط باید شرایط و مجوزهای مربوط به هر پرداخت بررسی شود.
در کارگاه‌هایی که طرح طبقه‌بندی مشاغل ندارند، مواردی مانند فوق‌العاده سرپرستی، حق مسئولیت و سختی کار، در صورت برخورداری از ماهیت مزد، در محاسبات مربوط به عیدی مؤثر هستند. همچنین پورسانت، پاداش ارزیابی عملکرد و کارانه نیز باید از نظر ماهیت پرداخت بررسی شوند.
پرسش: آیا عیدی بر اساس پایه حقوق وزارت کار محاسبه می‌شود یا سابقه کاری فرد نیز تأثیر دارد؟
آرمین خوشوقتی: یک ذهنیت اشتباه میان برخی کارفرمایان وجود دارد. آنها تصور می‌کنند عیدی باید بر اساس پایه حقوق وزارت کار محاسبه شود؛ درحالی‌که باید مزد مشمول محاسبه هر فرد را در نظر گرفت.
برای مثال، ممکن است کارگری ۱۰ سال سابقه داشته باشد و پایه سنوات دریافت کند. پایه سنوات بخشی از مزد است و باید در محاسبه عیدی مورد توجه قرار گیرد.
گاهی با کارفرمایان صحبت می‌کنیم و آنها می‌گویند عیدی کارگران را بر اساس سابقه کاری محاسبه می‌کنیم. درحالی‌که سابقه به‌تنهایی مبنای محاسبه نیست؛ بلکه مزد مشمول عیدی و مدت کارکرد فرد اهمیت دارد.
برای مثال، اگر در قرارداد کارگر حقوق ۲۰ میلیون تومان درج شده باشد، اما او بتواند ثابت کند که ماهانه ۱۰ میلیون تومان دیگر نیز بابت کار خود از همان کارفرما دریافت می‌کرده است، باید ماهیت این پرداخت بررسی شود. اگر این مبلغ جزو مزد باشد، نمی‌توان محاسبه را صرفاً بر مبنای ۲۰ میلیون تومان انجام داد.
در نهایت، مزد مشمول محاسبه را بر ۳۰ تقسیم می‌کنیم تا مزد روزانه به دست آید. سپس ۶۰ روز مزد را محاسبه می‌کنیم؛ البته به شرطی که مبلغ نهایی از سقف قانونی عیدی بیشتر نشود.
اگر مزد روزانه کارگر یک میلیون تومان باشد، ۶۰ روز مزد او ۶۰ میلیون تومان می‌شود. اما اگر این مبلغ از سقف قانونی بیشتر باشد، پرداخت عیدی باید مطابق سقف قانونی انجام شود.
همچنین اگر کارگر در طول سال غیبت غیرموجه یا مرخصی بدون حقوق داشته باشد، آثار آن بر مدت کارکرد و عیدی باید با توجه به مقررات مربوط بررسی شود و بنابراین نسبت به فردی که غیبت نداشته عیدی کمتر دریافت خواهد کرد.
پرسش: آیا سابقه کاری به‌تنهایی باعث افزایش عیدی می‌شود؟
آرمین خوشوقتی: پایه سنوات بخشی از مزد است. بنابراین، اگر کارگر پایه سنوات دریافت کند، این مبلغ در محاسبه مزد مشمول عیدی تأثیر دارد؛ اما نمی‌توان گفت صرفاً به دلیل داشتن ۱۰ سال سابقه، عیدی او بر اساس یک فرمول مستقل از مزد محاسبه می‌شود.
پرسش: آیا مبنای محاسبه عیدی برای همه کارگران یکسان است؟
آرمین خوشوقتی: اصل محاسبه بر اساس مقررات قانونی عیدی انجام می‌شود، اما مبلغ نهایی برای همه یکسان نیست؛ زیرا مزد افراد، مزایای مشمول محاسبه و مدت کارکرد آنها ممکن است متفاوت باشد.
در پایان این گفت‌وگو، خوشوقتی اعلام کرد که برای رفع ابهام‌های موجود درباره مبنای محاسبه عیدی کارگران، ویدئویی را نیز تهیه و ارسال خواهد کرد تا جزئیات این موضوع روشن‌تر شود.
دیدگاهتان را بنویسید