هشدار گلپور درباره حذف گواهینامه ایمنی پیمانکاران؛ جان کارگران قربانی تسهیل کسبوکار نشود
سمیه گلپور، فعال کارگری و رئیس پیشین کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، با انتقاد از حذف «گواهینامه تأیید صلاحیت ایمنی پیمانکاران» از اسناد مناقصات دولتی، هشدار داد که ایمنی کارگران نباید قربانی تسهیل کسبوکار و رفع موانع تولید شود و نظارت بر ایمنی باید پیش از وقوع حادثه انجام گیرد، نه پس از آن.
گلپور در یادداشتی با اشاره به مصوبه هیئت وزیران در ۷ مرداد ۱۴۰۳، حذف گواهینامه تأیید صلاحیت ایمنی پیمانکاران را تصمیمی نگرانکننده برای جامعه کارگری دانست و پرسید: چگونه میتوان ایمنی و سلامت کارگر را در زمره «موانع تولید» قرار داد؟
به گفته وی، این گواهینامه صرفاً یک تشریفات اداری نبود، بلکه ابزاری برای بررسی توان و تعهد پیمانکار در زمینه رعایت الزامات ایمنی، آموزش کارگران، تأمین تجهیزات حفاظت فردی، بهداشت حرفهای و استقرار مسئول ایمنی محسوب میشد.
حذف نظارت پیش از حادثه چه تبعاتی دارد؟
رئیس پیشین کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران معتقد است حذف این سازوکار، بخشی از نظارت پیشگیرانه بر پیمانکاران را کاهش میدهد؛ به این معنا که ممکن است پیمانکار پیش از احراز واقعی تواناییهای ایمنی وارد پروژه شود و نظارت جدی پس از وقوع حادثه آغاز شود.
گلپور با اشاره به حوادث کار در معادن، پروژههای ساختمانی، صنایع شیمیایی و کارگاههای پیمانکاری تأکید کرده است که نظارت پس از حادثه نمیتواند جایگزین پیشگیری شود.
تعهد ایران به ایمنی شغلی
در این یادداشت همچنین به تعهد ایران نسبت به مقاولهنامه شماره ۱۵۵ سازمان بینالمللی کار درباره ایمنی و بهداشت شغلی اشاره شده است؛ مقاولهنامهای که بر ضرورت ایجاد سیاستهای منسجم و پیشگیرانه برای حفاظت از سلامت و جان کارگران تأکید دارد.
از این منظر، گلپور معتقد است کاهش لایههای نظارتی بر فعالیت پیمانکاران با ضرورتهای حفاظت فنی و رویکرد پیشگیرانه در ایمنی شغلی سازگار نیست.
از طبس تا حوادث صنعتی؛ هشدارهایی که نباید فراموش شوند
حادثه معدن معدنجو طبس و جانباختن ۵۳ معدنچی، یکی از تلخترین نمونههای حوادث کار در سالهای اخیر بود؛ حادثهای که بار دیگر ضرورت نظارت جدی بر محیطهای کاری پرخطر را به افکار عمومی یادآوری کرد.
در ادامه نیز حوادثی مانند آتشسوزی شرکت «تکنام کیهان پلیمر» در آذربایجان شرقی، که به جانباختن و مصدومیت شماری از کارگران منجر شد، نگرانیها درباره سطح ایمنی در محیطهای صنعتی را افزایش داده است.
گلپور تأکید میکند که تسلیت و ابراز تأسف پس از حادثه کافی نیست و خانوادههای کارگران جانباخته حق دارند بدانند چه بازرسیهایی انجام شده، چه اخطارهایی صادر شده و چرا پیش از وقوع حادثه اقدام بازدارنده مؤثری صورت نگرفته است.
۶ مطالبه برای تقویت ایمنی کارگران
بر اساس این یادداشت، مطالبات مطرحشده برای ارتقای ایمنی کارگران عبارتند از:
بازنگری در مصوبه مربوط به حذف الزام گواهینامه صلاحیت ایمنی پیمانکاران و بازگرداندن این الزام در پروژههای دولتی و بزرگ.
بازطراحی فرآیند احراز صلاحیت پیمانکاران با حضور نهادهای تخصصی، نمایندگان کارگران و مسئولان حفاظت فنی.
الزام به حضور مؤثر مسئولان حفاظت فنی و بهداشت حرفهای در کارگاههای پرخطر.
افزایش تعداد و توان تخصصی بازرسان کار و حرکت از بازرسی پس از حادثه به سمت نظارت پیشگیرانه و مستمر.
اجرای کامل الزامات ایمنی و قانون کار در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی.
انتشار شفاف گزارش حوادث، بازرسیها و تخلفات ایمنی برای افزایش پاسخگویی.
جان کارگر نباید هزینه تولید باشد
گلپور در پایان تأکید کرده است که جامعه کارگری نمیپذیرد هزینه رفع موانع تولید با جان و سلامت کارگران پرداخت شود.
توسعهای که به قیمت جانباختن، نقص عضو و آسیبهای جسمی کارگران تمام شود، توسعه پایدار نیست. نظارت باید قبل از حادثه آغاز شود؛ نه زمانی که دیگر برای نجات جان کارگر دیر شده است.
دیدگاهتان را بنویسید