اطلاعات جدید درباره بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور
شاغلان مشاغل سخت و زیانآور که در کلیۀ وزارتخانهها و شرکتها و شهرداریها و بانکها شاغل بوده و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستند (اما مشمول قانون کار نیستند) چنانچه در زمان درخواست بازنشستگی در شغل سخت و زیانآور شاغل باشند، در صورت داشتن حداقل ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه – که ۲۰ سال آن مربوط به اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور است- بدون اعمال شرط سنی میتوانند بازنشسته شوند.
به گزارش کارگر ۲۴، سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند.
موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: تقسیط مجدد بدهیهای اجرایی تبدیل به حال شده، میزان افزایش دستمزد کارگران رستورانها، حکم بازداشت حقوق بابت بدهی اجرایی، و مستمری بازماندگان با سابقۀ کمتر از ۱۰ سال.
شرکت پیمانکاری ساختمانی برای ساخت درمانگاه، قراردادی با واگذارندۀ کار منعقد کرده است. از آنجایی که پیمانکار در طول اجرای دورۀ قرارداد، طبق پروندۀ مطالباتی فاقد بدهی قطعی و نسبت به ارسال لیست کارکنان خود و پرداخت حق بیمۀ آنها اقدام کرده بود، پس از ارائۀ تعهدنامۀ کتبی مبنی بر حسابرسی از دفاتر قانونی پیمانکار، مفاصاحساب قرارداد مربوطه را از شعبۀ تأمین اجتماعی دریافت کرده است. بعد از مدتی براساس تعهد اخذشده، توسط تأمین اجتماعی از دفاتر قانونی شرکت حسابرسی به عمل آمده و پس از محاسبۀ بدهی و ابلاغ آن به پیمانکار و متعاقب اعتراض و رسیدگی در هیأتهای بدوی وتجدید نظر، در نهایت بدهی به مرحلۀ صدور اجراییه رسیده است.
پس از درخواست تقسیط بدهی اجرایی و صدور تقسیطنامه و پرداخت چند قسط، به علت عدم پرداخت بقیۀ اقساط در سررسیدهای مربوطه، بدهی تبدیل به حال شده که با مساعدت سازمان تأمین اجتماعی مجدداً تقسیط شده است، اما بعد از تقسیط مجدد چون میزان هر قسط رقم بالایی بود، برای بار دوم موفق به پرداخت چند قسط نشد و بدهی مجدداً تبدیل به حال شد.
در سال ۱۴۰۱ نیز براساس بخشنامۀ سازمان تأمین اجتماعی برای بار دوم بدهی تبدیل به حال شده را در هفت قسط و تا آخر اسفندماه تقسیط کردیم و پس از پرداخت دو قسط بهدلیل مشکلات مالی و عدم پرداخت قسط سوم در سررسید مربوطه، بدهی مجدداً تبدیل به حال شده است.
حال اطلاع پیدا کردهایم که سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۲ دستورالعمل جدیدی مبنی بر تقسیط بدهیهای اجرایی صادر کرده است. لذا با توجه به اینکه بدهی اجرایی شرکت دو بار تبدیل به حال و مجدداً تقسیط شده، آیا طبق بخشنامۀ اخیر میتوانیم برای بار سوم از این امتیاز بهرهمند شویم؟
با توجه به نامگذاری سال ۱۴۰۱ از سوی مقام معظم رهبری بهعنوان سال تولید، دانشبنیان و اشتغالآفرین، سازمان تأمین اجتماعی در سال گذشته در اجرای منویات رهبر معظم انقلاب، با تقسیط مجدد بدهیهای اجرایی تبدیل به حال شده بر اساس درخواست مدیون، تا آخر سال ۱۴۰۱ موافقت کرده است. چون سال ۱۴۰۲ نیز از سوی مقام معظم رهبری، سال «مهار تورم و رشد تولید» نامگذاری شده، سازمان تأمین اجتماعی اخیراً طی بخشنامهای اعلام کرده که در این سال و در راستای رضایتمندی بیشتر شرکای اجتماعی و تسهیل در امور کارآفرینان، بر اساس مصوبۀ هیأتمدیرۀ تأمین اجتماعی، چنانچه بدهی مدیون در واحد اجراییات شعبۀ تأمین اجتماعی قبلاً در دو مرحله تبدیل به حال و تقسیط شده (مثل شرکت شما) و مدیون توان پرداخت اقساط را نداشته است، پس از ارائۀ مدارک و مستندات لازم و احراز عدم توانایی پرداخت اقساط از سوی ادارۀ کل استان مربوطه و با مجوز ادارۀ کل، درخواست تقسیط مجدد بدهی تبدیل به حال شده صرفاً تا پایان سال ۱۴۰۲ امکانپذیر است. در این ارتباط اگر مدیون حداقل ۲۰ درصد از بدهی اجرایی را بهعنوان پیشپرداخت بهصورت نقدی تأدیه کند، مابقی بدهی با اخذ تضامین معتبر از قبیل ضمانتنامۀ بانکی و یا وثیقه ملکی و یا چک صیادی حداکثر در ۲۴ قسط ماهانه تقسیط میشود.
خانم ۴۲ ساله با ۲۷ سال سابقۀ بیمهپردازی به سازمان تأمین اجتماعی هستم. نظر به اینکه به علت مشکلات خانوادگی و جسمی قادر به ادامۀ کار نیستم، آیا میتوانم با توجه به سن و سابقهام بازنشسته شوم؟
زنان بیمهشده با داشتن حداقل ۴۲ سال سن و ۲۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه، به شرطی که در زمان درخواست بازنشستگی بیمهپرداز اجباری باشند میتوانند با ۲۰ روز حقوق بازنشسته شوند، اما با توجه به اینکه یکی از شرایط بازنشستگی زنان، داشتن ۴۵ سال تمام سن و ۳۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه است لذا به شما پیشنهاد میشود با ادامۀ اشتغال و رسیدن به ۳۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه و با ۴۵ سال سن و با حقوق کامل بازنشسته شوید. چنانچه قادر به ادامۀ کار نیستید میتوانید بقیۀ سه سال سابقه خود را با بیمۀ اختیاری و نرخ ۲۷ درصد و یا با یکی از نرخهای ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد بیمۀ زنان خانهدار، بهتدریج به ۳۰ سال و سن را به ۴۵ سال رسانده و با حقوق کامل بازنشسته شوید.
قبلاً کارفرمای یک کارگاه تولیدی بودم و هفت نفر پرسنل داشتم که بهعلت ورشکستگی کارگاه را تعطیل کرده و سپس در یک مؤسسۀ دولتی شاغل شدهام. چون در یکی از شعب تأمین اجتماعی بدهی اجرایی دارم و به علت مشکلات مالی قادر به پرداخت آن نبودهام، اخیراً از اجراییات شعبۀ تأمین اجتماعی بابت بدهی اجرایی، حکم بازداشت حقوقم به محل کار فعلی من ابلاغ شده است. آیا این اقدام سازمان تأمین اجتماعی وفق مقررات است؟
بله، طبق آییننامۀ اجرایی مادۀ (۵۰) قانون تأمین اجتماعی کارفرمایی که بدهی اجرایی دارد اگر نسبت به ترتیب پرداخت آن تمکین نکند، اجراییات سازمان تأمین اجتماعی بعد از مالیابی و شناسایی اموال مدیون نزد اشخاص ثالث، میتواند معادل بدهی اجرایی از اموال مدیون نزد شخص ثالت را توقیف کند که یکی از این موارد مادۀ (۴۳) آییننامۀ مذکور است.
در این رابطه بازداشت مزد و حقوق مدیون به اداره یا مؤسسۀ محل کار مدیون (شخص ثالث) ابلاغ میشود و اداره یا مؤسسۀ محل کار بدهکار مکلف است تا استهلاک بدهی مدیون نسبت به کسر مبلغ بازداشت شده، از پرداخت حقوق یا مستمری مدیون خودداری کرده و نسبت به واریز آن به حساب سازمان تأمین اجتماعی اقدام کند. در غیر این صورت مؤسسۀ متبوعه مسئول خواهد بود و اجراییات سازمان تأمین اجتماعی میتواند به استناد مادۀ (۳۹) آییننامۀ مذکور با صدور برگ لازمالاجرا نسبت به توقیف اموال شخص ثالث اقدام کند. البته طبق تبصرۀ مادۀ (۴۳) آییننامۀ فوقالذکر بازداشت بیش از یکچهارم حقوق یا مستمری بازنشستگی و یا ازکارافتادگی و بیش از یکچهارم حقوق یا دستمزد شاغلان معیل و بیش از یکسوم حقوق و یا دستمزد شاغلان مجرد ممنوع است.
۱۹ سال است که در یکی از مشاغل سخت و زیانآور شهرداری یکی از شهرهای استان همدان شاغل و بیمهشدۀ تأمیناجتماعی غیرشمول قانون کار هستم. با توجه به اینکه ۴۵ سال سن دارم، آیا بعد از اتمام ۲۰ سال سابقۀ بیمهپردازی میتوانم بازنشسته شوم و آیا نیاز به شرط سنی دارد؟
خیر، شاغلان مشاغل سخت و زیانآور که در کلیۀ وزارتخانهها و شرکتها و شهرداریها و بانکها شاغل بوده و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستند (اما مشمول قانون کار نیستند) چنانچه در زمان درخواست بازنشستگی در شغل سخت و زیانآور شاغل باشند، در صورت داشتن حداقل ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه – که ۲۰ سال آن مربوط به اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور است- بدون اعمال شرط سنی میتوانند بازنشسته شوند. ضمناً با توجه به انجام وظایف و درجات مختلف، به ازای هر یک سال خدمت در مشاغل درجۀ یک، یک ماه سابقه ارفاقی و مشاغل درجۀ (۲) به ازای هر یک سال خدمت، دو سال سابقۀ ارفاقی و مشاغل درجۀ (۳)، به ازای هر یک سال خدمت، سه ماه سابقۀ ارفاقی (حداکثر پنج سال سنوات ارفاقی) تعلق میگیرد.
قبلاً کارفرمای یک کارگاه تولیدی بودم و هفت نفر پرسنل داشتم که به علت ورشکستگی کارگاه را تعطیل کرده و سپس در یک مؤسسۀ دولتی شاغل شدهام. چون در یکی از شعب تأمین اجتماعی بدهی اجرایی دارم و به علت مشکلات مالی قادر به پرداخت آن نبودهام، اخیراً از اجراییات شعبۀ تأمین اجتماعی بابت بدهی اجرایی، حکم بازداشت حقوقم به محل کار فعلی من ابلاغ شده است. آیا این اقدام سازمان تأمین اجتماعی وفق مقررات است؟
بله، طبق آییننامۀ اجرایی مادۀ (۵۰) قانون تأمین اجتماعی کارفرمایی که بدهی اجرایی دارد اگر نسبت به ترتیب پرداخت آن تمکین نکند، اجراییات سازمان تأمین اجتماعی بعد از مالیابی و شناسایی اموال مدیون نزد اشخاص ثالث، میتواند معادل بدهی اجرایی از اموال مدیون نزد شخص ثالت را توقیف کند که یکی از این موارد مادۀ (۴۳) آییننامۀ مذکور است. در این رابطه بازداشت مزد و حقوق مدیون به اداره یا مؤسسۀ محل کار مدیون (شخص ثالث) ابلاغ میشود و اداره یا مؤسسۀ محل کار بدهکار مکلف است تا استهلاک بدهی مدیون نسبت به کسر مبلغ بازداشت شده، از پرداخت حقوق یا مستمری مدیون خودداری کرده و نسبت به واریز آن به حساب سازمان تأمین اجتماعی اقدام کند. در غیر این صورت مؤسسۀ متبوعه مسئول خواهد بود و اجراییات سازمان تأمین اجتماعی میتواند به استناد مادۀ (۳۹) آییننامۀ مذکور با صدور برگ لازمالاجرا نسبت به توقیف اموال شخص ثالث اقدام کند. البته طبق تبصرۀ مادۀ (۴۳) آییننامۀ فوقالذکر بازداشت بیش از یکچهارم حقوق یا مستمری بازنشستگی و یا ازکارافتادگی و بیش از یکچهارم حقوق یا دستمزد شاغلان معیل و بیش از یکسوم حقوق و یا دستمزد شاغلان مجرد ممنوع است.
پدرم که اخیراً فوت کرده است، قبل از فوت به صورت مرتب ۱۲ سال سابقۀ بیمهپردازی مشاغل آزاد با نرخ ۱۸ درصد داشت. قرار است مستمری بازماندگان برای مادرم و برادر ۱۰سالهام توسط شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی برقرار شود. سؤالم این است آیا مادرم غیر از مستمری ماهانه میتواند کمکهزینۀ کفنودفن نیز دریافت کند؟
خیر، کمکهزینۀ کفنودفن که میزان آن معادل حداقل دستمزد ماهانۀ کارگر عادی مصوب شورای عالی کار در سال فوت بیمهشده است، به بازماندگان بیمهشده اجباری و اختیاری و توافقی و قالیبافی و کارگر ساختمانی و رانندگان و مقرریبگیر بیمۀ بیکاری (در حال دریافت مقرری) و مستمریبگیری که از مستمری او دو دصد درمان کسر میشود، تعلق میگیرد و در مورد بیمهشدۀ متوفی که سابقۀ بیمهپردازی او صرفاً بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد است، بازماندگان مشمول دریافت کمکهزینۀ کفنودفن نیستند. ضمناً یکی از خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی، پرداخت غیرحضوری کمکهزینۀ کفنودفن است.
کارگاه نجاری و چوببری در یکی از شعب تأمین اجتماعی دارای پروندۀ مطالباتی است و مدت دو سال تعطیل بوده، اما از حدود ۱۰ ماه قبل و همزمان با اشتغال من، کارگاه مجدداً فعال شده است. چون کارفرما از بیمه کردن من خودداری میکرد موضوع اعتراض خود را از طریق سامانۀ خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی مطرح کردم و در اسفندماه سال ۱۴۰۱ بازرس تأمین اجتماعی به کارگاه مراجعه و من درآن زمان سابقۀ خودم در کارگاه مذکور را هفتماه اعلام کردم. پس از اینکه تأمین اجتماعی بدهی کارگاه را به کارفرما ابلاغ کرد اطلاع پیدا کردم که شعبۀ تأمین اجتماعی موقع محاسبۀ حق بیمه، سابقۀ من را فقط یک ماه در نظر گرفته است. در این خصوص نیاز به راهنمایی دارم.
طبق مقررات، کارگاهی که در تأمین اجتماعی دارای پروندۀ مطالباتی است و در آخرین گزارش بازرسی، کارگاه فاقد کارگر و یا تعطیل اعلام شده، در بازرسی بعدی اگر دارای کارگر باشد، موقع محاسبۀ بدهی کارگاه، سابقۀ کارگر حداکثر تا یک ماه به عقب برگشت میشود و شما برای احراز شش ماه دیگر از سابقۀ خود میتوانید با مراجعه به واحد نامنویسی و حسابهای انفرادی شعبۀ مربوطه از طریق بخشنامه ادعای سابقۀ بیمهشدگان پیگیری کنید.
سه سال است با اخذ مجوز از سازمان نظام کاردانی ساختمان بهعنوان معمار تجربی در کارهای ساختمانی اشتغال به کار دارم. با توجه به اینکه ۴۸ سال دارم و متأهل هستم، آیا معمار تجربی ساختمان میتواند بیمۀ تأمین اجتماعی شود؟
بله، طبق بخشنامۀ صادره توسط سازمان تأمین اجتماعی، یکی از گروههای بیمههای توافقی، بیمۀ کاردانها و معماران تجربی است که با معرفی سازمان نظام کاردانی ساختمان و نمایندگیهای آن در استانها، اگر متقاضی فاقد رابطۀ مزدگیری بوده و تحت پوشش نظام بیمهای خاص دیگری نباشد چنانچه حداکثر ۵۰ سال سن داشته باشد (در صورت داشتن بیش از ۵۰ سال باید معادل سن اضافی سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشد) میتواند با رعایت سایر شرایط در زمرۀ بیمههای توافقی قرار گیرد.
نرخ حق بیمه مثل سایر بیمهشدگان توافقی به میزان ۲۷ درصد است و تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در قبال بیمهشدگان معماران تجربی، شامل تعهدات بلندمدت مستمریهای بازنشستگی و ازکارافتادگی و بازماندگان و تعهدات کوتاهمدت از قبیل کمکهزینۀ ازدواج بلاعوض، کمکهزینۀ کفنودفن، کمکهزینۀ سفر بیمهشدۀ بیمار و همراه او، پرداخت هزینۀ وسایل کمکپزشکی پروتز و اروتز و آندوپروتز و انجام خدمات درمانی است که این خدمات در مراکز درمانی ملکی و استیجاری سازمان تأمین اجتماعی بدون اخذ فرانشیز و بهصورت رایگان انجام میگیرد.
دیدگاهتان را بنویسید