ضریب اضافه کار در روز جمعه ۱.۴ است یا ۱.۸ یا ۱.۹۶ ؟/ کارگران بخوانند
نحوه محاسبه دستمزد کارگران در روز جمعه، یکی از موضوعات مهم و مورد سؤال جامعه کارگری است؛ بهویژه در شرایطی که برخی کارگاهها بهدلیل قطعی برق یا تغییر برنامه کاری، فعالیت خود را به روز جمعه منتقل میکنند. یک فعال کارگری با تشریح نحوه محاسبه مزد جمعهکاری تأکید کرده است که در شرایط مشخصی، دریافتی کارگر بابت هر ساعت کار در روز جمعه میتواند به ۱.۹۶ برابر مزد هر ساعت کار عادی برسد.
به گزارش کارگر ۲۴؛ محمدرضا فرزعلیان، مسئول محور غرب و شمال غرب کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران، درباره نحوه محاسبه مزد کار در روز جمعه توضیح داد: روز جمعه، تعطیل هفتگی کارگر محسوب میشود و کارگر اصولاً نباید در این روز مشغول به کار باشد؛ مگر اینکه روز دیگری بهعنوان تعطیل هفتگی او تعیین شده باشد.
ایسنا نوشت: به گفته او، اگر کارگر در طول هفته ۴۴ ساعت کار موظفی خود را انجام داده باشد و علاوه بر آن در روز جمعه نیز مشغول به کار شود، کار انجامشده در روز جمعه از نظر محاسبه مزد، مشمول فوقالعاده اضافهکاری و فوقالعاده مربوط به عدم استفاده از تعطیل هفتگی خواهد بود.
ضریب ۱.۹۶ چگونه به دست میآید؟
فرزعلیان برای توضیح نحوه محاسبه، یک مثال عددی ارائه کرده است. بر اساس این مثال، اگر مزد هر ساعت کار عادی کارگر ۷۵۵ هزار و ۷۱۰ ریال باشد، با احتساب ۴۰ درصد فوقالعاده اضافهکاری، نرخ هر ساعت اضافهکاری به حدود یک میلیون و ۵۷ هزار و ۹۹۵ ریال میرسد.
در ادامه، اگر این کار در روز جمعه انجام شود، ۴۰ درصد دیگر نیز بابت کار در روز تعطیل هفتگی به مبلغ فوق اضافه میشود. در این حالت، مبلغ نهایی هر ساعت کار جمعه به حدود یک میلیون و ۴۸۱ هزار و ۱۹۳ ریال خواهد رسید.
به این ترتیب:
مزد عادی هر ساعت: ۷۵۵,۷۱۰ ریال
مزد اضافهکاری با ۴۰ درصد افزایش: ۱,۰۵۷,۹۹۵ ریال
۴۰ درصد فوقالعاده بابت کار در روز جمعه: ۴۲۳,۱۹۸ ریال
مبلغ نهایی هر ساعت کار جمعه: ۱,۴۸۱,۱۹۳ ریال
بر اساس محاسبه ارائهشده، مبلغ نهایی تقسیم بر مزد عادی، ضریب حدود ۱.۹۶ را نشان میدهد.
بنابراین ۱.۴، ۱.۸ یا ۱.۹۶؟
بر اساس توضیحات این فعال کارگری، در شرایطی که کارگر ۴۴ ساعت کار هفتگی خود را انجام داده و سپس در روز جمعه نیز کار کند، ضریب مورد اشاره برای محاسبه دریافتی هر ساعت کار جمعه ۱.۹۶ برابر مزد عادی است؛ بنابراین نباید این وضعیت را صرفاً با ضریب ۱.۴ یا ۱.۸ محاسبه کرد.
البته اگر روز دیگری بهعنوان تعطیل هفتگی کارگر تعیین شده باشد یا شرایط کار و ساعات موظفی او متفاوت باشد، نحوه محاسبه میتواند متفاوت باشد.
ماجرای مشاغل سخت و زیانآور و نقش ارگونومی
فرزعلیان همچنین درباره مشاغل سخت و زیانآور و نامه اخیر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مدیران کل استانها توضیح داد. یکی از موضوعات مورد بحث، نقش عوامل ارگونومیک در ارزیابی سخت و زیانآور بودن مشاغل است.
او با اشاره به تعریف مشاغل سخت و زیانآور اظهار کرد که عواملی مانند وضعیت نامناسب بدن، اعمال نیروی بیش از ظرفیت، حرکات تکراری، حمل و جابهجایی بار، ایستادن یا نشستن طولانی، فشار مستمر بر اندامها و طراحی نامناسب ابزار و ایستگاه کار میتوانند موجب فرسایش جسمی و بیماریهای اسکلتی ـ عضلانی شوند.
این فعال کارگری تأکید کرد که حذف کامل ارزیابیهای ارگونومیک از فرآیند بررسی مشاغل سخت و زیانآور، میتواند محل بحث جدی باشد؛ زیرا بخشی از آسیبهای ناشی از محیط کار مستقیماً با شرایط ارگونومیک ارتباط دارد.
چه مشاغلی سخت و زیانآور محسوب میشوند؟
بر اساس توضیحات ارائهشده، تشخیص سخت و زیانآور بودن یک شغل صرفاً بر اساس عنوان شغلی انجام نمیشود و عواملی مانند شرایط محیط کار، میزان مواجهه کارگر با عوامل زیانآور، نتایج اندازهگیریهای بهداشت حرفهای و نظر کمیتههای تخصصی در این زمینه اهمیت دارد.
از جمله عوامل زیانآور میتوان به آلودگی صوتی، ارتعاش، گرما و سرمای شدید، گردوغبار صنعتی، گازها و بخارات شیمیایی، مواد سرطانزا، عوامل بیولوژیک، کار در ارتفاع، محیطهای بسته و کماکسیژن، حمل بار سنگین و وضعیتهای نامناسب ارگونومیک اشاره کرد.
با این حال، وجود یک عامل بهتنهایی به معنای سخت و زیانآور بودن قطعی شغل نیست و شدت و مدت مواجهه، تعداد افراد در معرض خطر و نتایج بررسیهای تخصصی نیز در تصمیمگیری نهایی مؤثر است.
جمعبندی
برای کارگرانی که ۴۴ ساعت کار هفتگی خود را انجام داده و در روز جمعه نیز به کار گرفته میشوند، موضوع محاسبه مزد جمعهکاری اهمیت ویژهای دارد. بر اساس محاسبات ارائهشده از سوی محمدرضا فرزعلیان، در چنین شرایطی دریافتی هر ساعت کار جمعه میتواند معادل ۱.۹۶ برابر مزد هر ساعت کار عادی باشد.
دیدگاهتان را بنویسید