فاجعه قدرت خرید کارگران؛ ۱۰ سال پیش مزد ۲۳۲ دلار بود، امروز فقط ۸۳ دلار!
بررسی روند ارزش دلاری دستمزد کارگران در یک دهه گذشته، تصویری نگرانکننده از کاهش قدرت خرید جامعه کارگری نشان میدهد؛ بهگونهای که پایه مزد کارگران از حدود ۲۳۲ دلار در سال ۱۳۹۵ به حدود ۸۳ دلار در سال ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی ارزش دلاری پایه مزد در این بازه حدود ۶۴ درصد کاهش یافته و دستمزد سال ۱۳۹۵ حدود ۲.۸ برابر پایه مزد فعلی بوده است.
به گزارش کارگر ۲۴؛ بر اساس ارقام مطرحشده، پایه مزد کارگران در سال ۱۴۰۵ به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان رسیده است. با فرض نرخ دلار ۲۰۰ هزار تومان، این رقم معادل حدود ۸۳ دلار خواهد بود.
ایلنا نوشت: در همین حال، حداقل دریافتی یک کارگر متأهل دارای یک فرزند با احتساب مزایا حدود ۲۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان اعلام شده که با همین نرخ دلار، حدود ۱۲۴ دلار ارزش دارد.
مسیر نزولی ارزش دلاری مزد
مقایسه دستمزد در سالهای مختلف نشان میدهد فاصله قابل توجهی میان ارزش اسمی مزد و قدرت خرید واقعی آن ایجاد شده است.
در سال ۱۳۹۵، پایه مزد کارگران حدود ۸۱۲ هزار تومان بود و با دلار حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تومانی، ارزش آن به حدود ۲۳۲ دلار میرسید.
پنج سال بعد، یعنی در شهریور ۱۴۰۰، پایه مزد به حدود ۲ میلیون و ۶۵۵ هزار تومان افزایش یافت، اما با دلار حدود ۲۶ هزار و ۸۰۰ تومان، ارزش دلاری آن به حدود ۹۹ دلار رسید.
اکنون در سال ۱۴۰۵، پایه مزد ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومانی، با دلار ۲۰۰ هزار تومانی، تنها حدود ۸۳ دلار ارزش دارد.
جدول مقایسه پایه مزد کارگران
| سال | پایه مزد | نرخ تقریبی دلار | ارزش دلاری پایه مزد |
|---|---|---|---|
| ۱۳۹۵ | ۸۱۲ هزار تومان | ۳,۵۰۰ تومان | حدود ۲۳۲ دلار |
| ۱۴۰۰ | ۲.۶۵۵ میلیون تومان | ۲۶,۸۰۰ تومان | حدود ۹۹ دلار |
| ۱۴۰۵ | ۱۶.۶۲۵ میلیون تومان | ۲۰۰ هزار تومان | حدود ۸۳ دلار |
این ارقام نشان میدهد افزایش اسمی حقوق طی سالهای گذشته نتوانسته مانع از کاهش ارزش واقعی دستمزد در برابر جهش نرخ ارز و افزایش هزینههای زندگی شود.
سقوط قدرت خرید؛ فشار بیشتر بر سفره کارگران
افزایش نرخ ارز تنها به کاهش ارزش دلاری دستمزد محدود نمیشود. از آنجا که بخش قابل توجهی از کالاها و مواد اولیه تولید تحت تأثیر نرخ ارز قرار دارند، افزایش قیمت دلار به شکل مستقیم و غیرمستقیم هزینههای زندگی خانوارهای کارگری را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، فاصله میان دستمزد و هزینههای ضروری زندگی بیشتر شده و تأمین کالاهای اساسی برای بسیاری از خانوادههای کارگری دشوارتر از گذشته است.
یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان و رئیس اسبق شورای اسلامی کار شرکت جنرال استیل، با اشاره به وضعیت معیشتی کارگران در یک دهه اخیر، این روند را نگرانکننده توصیف کرده و گفته است که بسیاری از خانوادههای کارگری در این سالها از طبقه متوسط به گروههای کمدرآمد و فقیر سقوط کردهاند.
او با اشاره به تغییر الگوی مصرف خانوارهای کارگری، تأکید کرده است که کاهش قدرت خرید بهویژه در تأمین مواد غذایی و کالاهای ضروری زندگی خود را نشان میدهد.
آیا زمان ترمیم مزد فرا رسیده است؟
کاهش ارزش واقعی دستمزد در کنار افزایش هزینههای معیشت، بار دیگر موضوع ترمیم مزد کارگران را به یکی از مهمترین مطالبات جامعه کارگری تبدیل کرده است.
فعالان کارگری معتقدند در شرایطی که فاصله میان درآمد و هزینههای خانوار افزایش یافته، سیاستهای مزدی باید علاوه بر افزایش سالانه، به حفظ قدرت خرید و جبران عقبماندگی دستمزد نیز توجه داشته باشد.
پرسش اساسی اینجاست که اگر قدرت خرید دستمزد همچنان کاهش پیدا کند، کارگران و بازنشستگان چگونه میتوانند هزینههای ضروری زندگی را تأمین کنند و حداقلهای معیشتی خانواده خود را حفظ کنند؟
دیدگاهتان را بنویسید