روایت متفاوت از افزایش دستمزد مهرماه؛ ماجرای بخشنامه تأمین اجتماعی چیست؟
متأسفانه در روزهای اخیر شاهد انتشار مطالبی در فضای مجازی هستیم که بر اساس برداشت نادرست از یک نامه اداری، این تصور را ایجاد کردهاند که حقوق برخی از کارگران در ششماهه دوم سال افزایش یافته است.
کارشناس منابع انسانی، با اشاره به انتشار مطالبی درباره افزایش دستمزد برخی کارگران از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ تأکید کرد: بخشنامه اخیر سازمان تأمین اجتماعی ارتباطی با افزایش حقوق پرداختی کارگران ندارد و انتشار مطالب گمراهکننده در این زمینه میتواند موجب شکلگیری انتظارات غیرواقعی، نارضایتی و احساس تبعیض در میان کارگران شود.
کارگر ۲۴ – آرمین خوشوقتی در ادامه، در قالب پرسش و پاسخ به مهمترین ابهامات درباره این بخشنامه پرداخت:
آیا بخشنامه جدید سازمان تأمین اجتماعی به معنای افزایش حقوق برخی کارگران از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ است؟
خیر. متأسفانه در روزهای اخیر شاهد انتشار مطالبی در فضای مجازی هستیم که بر اساس برداشت نادرست از یک نامه اداری، این تصور را ایجاد کردهاند که حقوق برخی از کارگران در ششماهه دوم سال افزایش یافته است.
درحالیکه موضوع این نامه اساساً افزایش حقوق کارگران نیست؛ بلکه تعیین دستمزد مقطوع روزانه بهعنوان مبنای محاسبه حق بیمه برخی فعالیتها و مشاغل مشخص است.
این دو موضوع از نظر حقوقی و اجرایی با یکدیگر تفاوت دارند و نباید آنها را یکسان تلقی کرد.
تفاوت دستمزد مقطوع بیمهای با دستمزد واقعی کارگر چیست؟
دستمزد واقعی کارگر مبلغی است که بر اساس قرارداد کار، مقررات قانون کار، مصوبات شورای عالی کار و سایر تعهدات قانونی و قراردادی، باید از سوی کارفرما پرداخت شود.
اما دستمزد مقطوع مبنای کسر حق بیمه، مبلغی است که سازمان تأمین اجتماعی برای محاسبه حق بیمه برخی مشاغل و فعالیتها تعیین میکند.
برای مثال، ممکن است سازمان تأمین اجتماعی مبنای محاسبه حق بیمه یک شغل را تغییر دهد؛ اما این تغییر، بهخودیخود به معنای افزایش حقوقی نیست که کارگر در پایان ماه از کارفرمای خود دریافت میکند.
پس چرا در این بخشنامه به ششماهه دوم سال ۱۴۰۵ و اجرای آن از ابتدای مهرماه اشاره شده است؟
زیرا سازمان تأمین اجتماعی مبنای محاسبه حق بیمه فعالیتهای مشمول را برای این دوره تعیین کرده است. در متن نامه نیز صراحتاً از عبارت «دستمزد مقطوع روزانه مبنای کسر حق بیمه» استفاده شده است.
بنابراین، تاریخ اجرای بخشنامه صرفاً زمان اجرای مقررات بیمهای مورد اشاره است و نباید آن را تاریخ افزایش حقوق کارگران تعبیر کرد.
انتشار این اخبار چه پیامدهایی برای جامعه کارگری دارد؟
به اعتقاد من، مهمترین پیامد آن، ایجاد احساس تبعیض و بیعدالتی در میان کارگران است.
تصور کنید کارگری با مشکلات معیشتی و فشار هزینههای زندگی مواجه است و ناگهان در فضای مجازی میخواند که حقوق برخی از کارگران از ابتدای مهرماه افزایش یافته است.
طبیعی است که از خود بپرسد چرا حقوق دیگران افزایش یافته، اما حقوق من تغییری نکرده است؟
در چنین شرایطی، حتی اگر هیچ افزایش حقوقی اتفاق نیفتاده باشد، انتشار یک خبر نادرست میتواند این تصور را ایجاد کند که گروهی از کارگران از امتیاز مزدی برخوردار شدهاند و گروهی دیگر از آن محروم ماندهاند.
این احساس بیعدالتی ممکن است به نارضایتی، کاهش اعتماد و حتی ایجاد تنشهای غیرضروری در روابط کارگر و کارفرما منجر شود.
نکته مهم این است که احساس بیعدالتی همیشه ناشی از وجود یک تبعیض واقعی نیست؛ گاهی اطلاعات نادرست و مقایسههایی که بر مبنای آن شکل میگیرد نیز میتواند چنین احساسی ایجاد کند.
آیا این بخشنامه هیچ تأثیری بر وضعیت کارگران ندارد؟
نمیتوان گفت هیچ تأثیری ندارد. اگر مبنای محاسبه حق بیمه یک شغل تغییر کند، ممکن است مبلغ حق بیمه پرداختی کارگر و کارفرما نیز تغییر کند و این موضوع میتواند بر وضعیت بیمهای کارگر اثرگذار باشد.
اما باید میان تغییر در مبنای بیمهپردازی و افزایش دستمزد واقعی تفاوت قائل شد.
موضوع دستمزد و معیشت کارگران آنقدر حساس است که یک تیتر اشتباه میتواند برای هزاران کارگر انتظار غیرواقعی ایجاد کند.
به کارگران نیز توصیه میکنم هر خبری درباره افزایش حقوق را با مصوبات رسمی مزدی و مقررات مرتبط تطبیق دهند.
تأکید میکنم که بخشنامه ۱۹ آبان سازمان تأمین اجتماعی، مصوبه افزایش دستمزد کارگران نیست و انتشار آن با عنوان افزایش حقوق برخی کارگران، برداشتی نادرست و گمراهکننده است.
جامعه کارگری به اندازه کافی با مشکلات واقعی معیشتی مواجه است؛ نباید با انتشار اخبار نادرست، احساس بیعدالتی و نارضایتی مضاعفی به مشکلات موجود اضافه کنیم.
دیدگاهتان را بنویسید