حقوق توافقی کارگر بدون قرارداد کتبی قابل اثبات است؟ پاسخ مهم اداره کار

نداشتن قرارداد کتبی لزوماً به معنای از بین رفتن حق کارگر برای اثبات دستمزد توافقی نیست. یک پرونده کارگری نشان می‌دهد که حتی با وجود ثبت لیست بیمه توسط کارفرما، اختلاف بر سر میزان واقعی حقوق می‌تواند محاسبه مطالبات کارگر را با چالش مواجه کند.

به گزارش کارگر ۲۴؛ در این پرونده، کارگری اعلام کرده است که به مدت دو ماه در یک شرکت مشغول به کار بوده و بر اساس توافق، دستمزد ماهانه وی ۳۲ میلیون تومان تعیین شده که ۲۶ میلیون تومان آن حقوق پایه بوده است. با این حال، پس از قطع رابطه کاری از سوی کارفرما، هیچ‌یک از حقوق و مطالبات قانونی وی پرداخت نشده است.

نکته مهم این پرونده آن است که لیست بیمه کارگر با مبالغ مورد توافق و ارقام صحیح توسط کارفرما ارسال و ثبت شده است. با این وجود، هیئت تشخیص که بدون حضور کارفرما به پرونده رسیدگی کرده، مبنای محاسبه مطالبات را حدود ۱۰ میلیون تومان در نظر گرفته است.

دلیل این تصمیم، نبود قرارداد کتبی و ارائه نشدن مدرک کافی برای اثبات میزان دستمزد توافقی عنوان شده است. البته لیست بیمه برای اثبات اصل رابطه کاری و تعداد روزهای اشتغال مورد پذیرش قرار گرفته است.

نداشتن قرارداد کتبی به معنی رد دستمزد توافقی نیست

در روابط کار، قرارداد می‌تواند به‌صورت شفاهی نیز منعقد شود و نبود قرارداد کتبی به‌تنهایی به معنای نبود رابطه کاری یا بی‌اعتباری توافق میان کارگر و کارفرما نیست.

با این حال، زمانی که درباره میزان مزد اختلاف ایجاد می‌شود، کارگر باید ادعای خود را با مدارک و قرائن قابل استناد تقویت کند. به همین دلیل، ارائه اسناد مربوط به توافق بر سر حقوق می‌تواند در مرحله اعتراض اهمیت زیادی داشته باشد.

لیست بیمه؛ سند مهم برای اثبات میزان حقوق

لیست بیمه در این پرونده می‌تواند یکی از مهم‌ترین مدارک کارگر باشد؛ زیرا کارفرما در زمان ارسال لیست، اطلاعات مربوط به دستمزد و مزایای مشمول بیمه را اعلام کرده است.

بنابراین کارگر می‌تواند در مرحله اعتراض استدلال کند که اگر لیست بیمه برای اثبات رابطه کاری و مدت اشتغال معتبر شناخته شده، اطلاعات درج‌شده در همان لیست درباره دستمزد نیز باید مورد بررسی قرار گیرد و صرف نبود قرارداد کتبی نباید باعث شود حقوق کارگر بر مبنای حداقل مزد محاسبه شود.

البته باید توجه داشت که لیست بیمه به‌تنهایی الزاماً دلیل قطعی برای اثبات کل دستمزد توافقی نیست و مرجع رسیدگی‌کننده می‌تواند آن را در کنار سایر مدارک و شواهد بررسی کند.

کارگر در مرحله اعتراض چه مدارکی ارائه کند؟

برای دفاع از مبلغ واقعی دستمزد، بهتر است کارگر تمام اسناد و قرائن موجود را به هیئت حل اختلاف ارائه کند؛ از جمله:

پیام‌ها و مکاتبات مربوط به توافق حقوق؛
فیش‌های حقوقی یا رسیدهای پرداخت؛
گردش حساب و اسناد بانکی؛
آگهی استخدام و مبلغ حقوق اعلام‌شده؛
پیام‌های مربوط به شروع همکاری؛
اظهارات و شهادت همکاران در صورت قابلیت استناد؛
لیست بیمه و سوابق ثبت‌شده نزد تأمین اجتماعی؛
هر سند دیگری که مبلغ حقوق پایه یا دستمزد واقعی را تأیید کند.

یک دفاع مهم در برابر رأی هیئت تشخیص

در اعتراض به رأی می‌توان تأکید کرد که لیست بیمه ارسالی توسط خود کارفرما، صرفاً سند اثبات اشتغال نیست و اطلاعات مربوط به مزد و مزایای مشمول بیمه را نیز در بر دارد.

بنابراین، نادیده گرفتن مبلغ ثبت‌شده در لیست بیمه صرفاً به دلیل نبود قرارداد کتبی، در شرایطی که اسناد دیگری نیز ادعای کارگر را تأیید می‌کنند، می‌تواند محل ایراد و دفاع باشد.

در نهایت، تصمیم درباره میزان دستمزد قابل احتساب با هیئت حل اختلاف است و این مرجع باید مجموعه مدارک، شواهد و دفاعیات طرفین را بررسی کند.

جمع‌بندی: اگر کارفرما لیست بیمه را با مبلغی بالاتر از حداقل مزد ارسال کرده باشد، این سند می‌تواند یکی از مهم‌ترین مستندات کارگر برای اعتراض به محاسبه حداقل حقوق باشد؛ اما برای اثبات قطعی دستمزد توافقی، بهتر است لیست بیمه با سایر مدارک و شواهد تکمیل شود.

ارسال: مهدی جم