پاسخ به ۱۲ سوال مهم درباره بیمه تامین اجتماعی
میتوانید حداکثر تا ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ بدهی به آن اعتراض کنید تا در هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گیرد.
به گزارش کارگر ۲۴؛ سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: قراردادهای مشمول مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی، نحوۀ اعتراض به نظریۀ کمیتۀ سوابق شعبۀ رأیدهنده، بررسی قابل اعتراض بودن اخطاریههای تأمین اجتماعی، و مغایرت میان لیست ارسالی کارفرما با واقعیت موجود.
پیشتر اعلام شده است که بازرسی کارگاهی از منازل مسکونی ممنوع است، مگر در موارد استثنا. حال با توجه به اینکه دفتر مرکزی شرکت حقوقی من در منزل مسکونی است و یک نفر کارمند حسابدار در آنجا اشتغال به کار دارد، آیا اگر شرکت بخواهد فرد شاغل را بیمه کند و لزوماً باید بازرسی صورت بگیرد، جزء موارد استثنا محسوب خواهد شد یا خیر؟
بله، بازرسی از شرکتهای دارای شخصیت حقوقی که محل فعالیت آنها در آگهی روزنامۀ رسمی کشور و ادارۀ ثبت شرکتها دارای کاربری مسکونی است، در صورت اقدام به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ فرد شاغل، بلامانع است. همچنین با توجه به اینکه طبق تبصرۀ بند (۲۴) مادۀ (۵۵) قانون شهرداریها، دایر کردن دفتر وکالت، مطب، دفتر اسناد رسمی، دفتر ازدواج و طلاق، دفتر روزنامه و مجله، دفتر مهندسی توسط مالک در اماکن مسکونی بلامانع اعلام شده، لذا بازرسی کارگاهی از مشاغل مذکور نیز الزامی خواهد بود.
جهت تأمین دکل حفاری چند حلقۀ گاز در منطقه دریایی، قراردادی با شرکت ملی گاز ایران منعقد کردهایم و تا دو هفتۀ دیگر عملیات قرارداد شروع میشود. اگر این نوع قراردادها نیز مشمول مادۀ (۳۸) قانون تأمین اجتماعی هستند، میزان حق بیمۀ آنها چقدر است؟ ضمناً بعد از اتمام این قرارداد، جهت تأمین دکل حفاری چاه گاز در منطقۀ خشکی قرارداد دیگری منعقد خواهیم کرد؛ حق بیمۀ قرارداد چاه گاز در مناطق خشکی به چه میزان است؟
در قراردادهای تأمین دکل حفاری چاههای گاز دریایی به همراه خدمۀ مورد نیاز، اگر تأمین دکل حفاری و تجهیزات و همچنین مصالح مصرفی به عهدۀ پیمانکار باشد و اتباع بیگانه نیز در اجرای عملیات اشتغال داشته باشند، حق بیمۀ کارکنان شاغل در قرارداد به میزان سه درصد ناخالص کارکرد محاسبه میشود. اما اگر عملیات این نوع قراردادها در مورد چاههای گاز موجود در خشکی انجام گیرد و اتباع بیگانه در قرارداد شاغل نباشند، حق بیمۀ قرارداد به میزان شش درصد ناخالص کارکرد محاسبه خواهد شد.
بیمهپرداز مشاغل آزاد هستم و جمعاً ۲۸ سال و ۶ ماه سابقۀ بیمهپردازی دارم. اکنون ۴۹ سال دارم. در سنوات گذشته شش ماه در کارگاهی کار میکردم که کارفرمای آن مرا بیمه نکرده است. اخیراً براساس بخشنامۀ ادعای سابقه بیمهشدگان، جهت احراز این سابقه بعد از ارائۀ مدارک و تکمیل فرم ادعای سابقه در شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی، شعبۀ مذکور ابلاغ کرده است که سابقۀ مورد ادعای من در کمیتۀ سوابق شعبه تأیید نشده است. با توجه به اینکه شش ماه سابقۀ مورد اشاره در احراز شرایط بازنشستگی من (۳۰ سال سابقه و ۵۰ سال سن) مؤثر است، آیا میتوانم به نظریۀ کمیتۀ سوابق شعبه اعتراض کنم؟
بله، اگر متقاضی ادعای سابقه ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ نامۀ شعبه مبنی بر عدم تأیید ادعای بیمهشده، کتباً اعتراض کند موضوع در کمیتۀ احتساب سوابق ادارۀ کل استان مربوطه و عنداللزوم در کمیتۀ ستاد مرکزی سازمان تأمین اجتماعی مورد رسیدگی مجدد قرار میگیرد.
از مهرماه سال ۱۴۰۱ با چند نفر بیمهشده، کارگاه ریختهگری راهاندازی کردهام. چون قبلاً هیچگونه سابقۀ کارفرمایی نداشته و با مقررات سازمان تأمین اجتماعی آشنا نیستم در این ارتباط در نیمۀ دوم سال قبل یک ماه لیست کارکنان کارگاه را بدون پرداخت حق بیمه ارسال کردم. اخیراً از طرف سازمان تأمین اجتماعی برگۀ اخطاریه برای من صادر شده است. آیا اخطاریههای تأمین اجتماعی قابل اعتراض هستند؟
بعد از قطعی شدن بدهی برآوردی، متعاقباً برای همان دورۀ اخطاریه صادر میشود و یا اگر کارفرما صورت مزد و حقوق ماهیانه کارگران خود را به تأمین اجتماعی ارسال کند اما از پرداخت حق بیمه خودداری کند (مثل کارگاه شما) اخطاریۀ مستند به لیست همان ماه به کارفرما ابلاغ خواهد شد. البته کلیۀ اخطاریههای صادره توسط سازمان تأمین اجتماعی غیرقابل اعتراض هستند. نکتۀ مهم این است که اگر کارفرما ظرف ۴۸ ساعت از تاریخ ابلاغ اخطاریه نسبت به ترتیب پرداخت بدهی اقدام کند ۳۰ درصد از جریمۀ موجود در متن اخطاریه بخشوده میشود و در غیر این صورت علاوه بر عدم بخشودگی مذکور، منجر به صدور اجراییه شده و جریمۀ دیگری با عنوان نیمعشر اجرایی به بدهی اضافه خواهد شد؛ لذا به کارفرمایان توصیه میشود جهت پیشگیری از ضرر و زیان خود، نسبت به پرداخت اخطاریهها در مهلت مقرر اقدام کنند.
اخیراً یک فروشگاه بزرگ مواد پروتئینی راهاندازی کرده و چهار نفر پرسنل دارم. حق بیمۀ آنها براساس حداقل دستمزد پرداخت میشود و بازرس تأمین اجتماعی نیز در گزارش خود اشتغال این چهار نفر در فروشگاه را تأیید کرده است. بعد از گزارش بازرسی صورتحساب بدهی به کارفرما ابلاغ شده که بابت کارگران مذکور به تأمین اجتماعی بدهی وجود دارد، در حالی که حق بیمۀ آنها براساس حداقل دستمزد بهطور مرتب پرداخت میشود. علت چیست؟
در کارگاههایی که کارفرما ضمن ارسال لیست پرسنل خود، نسبت به پرداخت حق بیمه نیز اقدام میکند، اگر در بازرسی کارگاهی برای بازرس محرز شود که کارکردها یا دستمزدها و یا تعداد بیمهشدگان در لیستهای ارسالی کارفرما با واقعیت موجود مغایرت دارد و این اختلاف لیست و بازرسی در گزارش قید شود، واحد وصول حق بیمۀ شعبۀ تأمین اجتماعی پس از محاسبۀ مابهالتفاوت مربوطه، میزان آن را طی صورتحسابی به کارفرما ابلاغ خواهد کرد. البته این اعلام بدهیها حداکثر تا ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض هستند، لذا علت ایجاد بدهی برای شما، مغایرت کارکرد و یا اختلاف دستمزدهای پرداختی در لیستهای ارسالی با دستمزد قیدشده در گزارش بازرسی است.
یک قطعه زمین کشاورزی مکانیزه همراه با یک باغ را اجاره کردهام و دو نفر از فرزندانم در آن شاغل هستند. آیا میتوانم آنها را بیمۀ تأمین اجتماعی کنم؟
زمینهای کشاورزی و باغات که به صورت رهن و یا اجاره به کشاورز واگذار میشود و دارای پروانۀ فعالیت صادره از طرف نظام صنفی کشاورزی هستند، اگر کارگری در این قبیل کارگاهها شاغل باشد مشمول مقررات سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود. اما چنانچه صرفاً فرزندان کارفرما در این کارگاهها و یا کارگاههای دیگر اشتغال به کار داشته و کارفرما تمایل به بیمه کردن آنها داشته باشد در صورتی فرزندان مشمول مقررات تأمین اجتماعی قرار میگیرند که اشتغال و مزد بگیری آنها مورد تأیید بازرس کارگاهی سازمان تأمین اجتماعی باشد.
کارگاه تولید گازهای صنعتی و طبی ۱۰ نفر بیمهشده دارد که حق بیمۀ ماهیانه آنها به موقع و مرتب پرداخت میشود. اخیراً یک نفر دیگر به صورت آزمایشی به کارگرفته شده بود که در بازرسی کارگاهی نام او در گزارش بازرس قید شده است، اما نامبرده یک ماه بعد کارگاه را ترک کرده است. اخیراً صورتحسابی از تأمین اجتماعی ابلاغ شده که بابت او شش ماه بدهکار هستم؛ علت چیست؟
با توجه به اینکه از کارگاههای دارای کمتر از ۵۰ نفر بیمهشده حداقل هر شش ماه یکبار به صورت دورهای بازرسی صورت میگیرد، اگر در این کارگاهها حقبیمه کارگر قید شده در گزارش بازرسی پرداخت نشده باشد و مشخصات هویتی او در گزارش ثبت شود، از تاریخ انجام بازرسی تا تاریخ اعلام ترک کار از سوی کارفرما، حداکثر تا شش ماه محاسبه و به کارفرما ابلاغ میشود و چون شما ترک کار او را در لیست ماههای بعدی اعلام نکردهاید طبق مقررات حق بیمۀ او تا شش ماه محاسبه شده است.
به هر حال شما میتوانید حداکثر تا ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ بدهی به آن اعتراض کنید تا در هیأتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گیرد. در این رابطه به کارفرماها اعلام میشود تمام افرادی که به صورت آزمایشی در کلیۀ کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی شاغل هستند مخصوصاً درکارگاههای کوچک صنفی، مثل بقیۀ کارگران مشمول مقررات قانون تأمین اجتماعی هستند و اگر اسم کارگری در بازرسی قید شده باشد و بعد از مدتی کارگر مربوطه ترک کار کند و کارفرما ترک کار او را در لیست ماه بعدی اعلام نکند تا زمانی که از کارگاه، بازرسی بعدی به عمل نیامده، حق بیمۀ آن کارگر محاسبه و مورد مطالبه قرار خواهد گرفت.
چون در سیستم سازمان تأمین اجتماعی هیچگونه سابقۀ پرداخت حق بیمه نداشتم، با ارائۀ کارت پایان خدمت سربازی یک سال است بیمۀ اختیاری شدهام. قبلاً در یک پروژۀ ساختمانی به مدت شش ماه نگهبان کارگاه ساختمانی پیمانکاری بودم و پیمانکار در آن مدت من را بیمه نکرده است، اما برای حقوق ماهیانهای که پرداخت میکرد از من رسید میگرفت و من تصویر آن رسیدها را در اختیار دارم. در حال حاضر پیمانکار پروژۀ دیگری در دست اقدام و دفتر مرکزی آن نیز فعالیت دارد. آیا میتوانم با ارائۀ این مدارک نسبت به ادعای سابقۀ شش ماه مذکور اقدام کنم تا مورد رسیدگی قرار گیرد؟
در خصوص ادعای سابقۀ بیمهشدگان، اگر مورد ادعای بیمهشدۀ مربوط به پروژۀ پیمانکاری است که پیمانکار در زمان اجرای پروژه نسبت به پرداخت حق بیمۀ او اقدام نکرده، بیمهشده میتواند با تعیین شروع و خاتمۀ دورۀ پیمان و ارائۀ مدارک مربوطه به اشتغال و حقوقبگیری به شعبۀ تأمین اجتماعی که محل اجرای پروژۀ قبلی پیمانکار در حوزۀ عملکرد آن شعبه است، نسبت به تکمیل فرم ادعای سابقه اقدام کند تا مورد رسیدگی قرار گیرد.
کارگاه تراشکاری من به صورت خانوادگی و توسط دو نفر از فرزندانم اداره میشود و یک نفر دیگر نیز به عنوان کمکی در آنجا شاغل است. بعد از گزارش بازرسی که از کارگاه به عمل آمده، از طرف سازمان تأمین اجتماعی صورتحساب بدهی برای من ابلاغ شده، در حالی که تراشکاری به صورت خانوادگی است. آیا این موضوع قانونی است؟
کارگاههایی که افراد شاغل در آنها دارای رابطه نَسَبی درجه یک از طبقۀ اول (فرزندان، والدین و یا همسر) با کارفرما دارند، چنانچه والدین نزد فرزند خود و بالعکس و همچنین همسر نزد شوهر خود و بالعکس در کارگاهی شاغل باشند که به صورت خانوادگی اداره میشود، اگر بازرس تأمین اجتماعی در گزارش خود اعلام کند که علاوه بر افراد خانواده، فرد دیگری نیز در کارگاه شاغل است و اشتغال به کار او برای بازرس محرز شود، به استناد گزارش بازرسی حق بیمۀ فرد یا افراد متفرقه شاغل درکارگاه محاسبه و به کارفرما ابلاغ میشود.
با اخذ کارت مهارت فنی درجۀ دو از سازمان آموزش فنی و حرفهای به عنوان کارگر نیمهماهر آرماتوربند، بیمهشده کارگر ساختمانی شده و حق بیمۀ ماهیانه را با دستمزد مقطوع (ضریب ۱.۳ برابر حداقل دستمزد) پرداخت میکنم. پیشتر اعلام شده بود که از اول سال جاری دستمزد مقطوعها پنج درصد افزایش یافته است. آیا این افزایش جدید دستمزدها شامل ضریب دستمزد کارگران ساختمانی نیز هست؟
خیر، همانطوری که قبلاً توضیح داده شده است طبق بخشنامهای که در خردادماه سال جاری صادر شده، صرفاً ضرایب دستمزد ثابت صنوفی که طبق مادۀ (۳۵) قانون تأمین اجتماعی دارای دستمزد مقطوع هستند در راستای ارتقای سطح رضایتمندی بیمهشدگان اجباری دارای دستمزد مقطوع، از اول سال ۱۴۰۲ به میزان پنج درصد دستمزد آنها افزایش پیداکرده است و شامل افزایش ضریب دستمزد بیمهشدگان کارگر ساختمانی و رانندگان نیست.
یکی از آشنایان که چند سال است بیمهشدۀ اجباری محسوب میشود، سال گذشته برای پروتز یک دست دندان کامل (دو فک) مبلغ ۲۰ میلیون ریال از تأمین اجتماعی دریافت کرده است. من که در تیرماه سال ۱۴۰۲ بازنشسته شدهام اگر تصمیم به تهیۀ پروتز دو فک دندان داشته باشم آیا مثل او ۲۰ میلیون ریال دریافت خواهم کرد؟
خیر، طبق بخشنامهای که در تیرماه ۱۴۰۲ سال جاری صادر شده، تعرفۀ همۀ ۱۳۵ قلم پروتز و اروتزها (غیر از پروتز سمعک) برای کلیۀ بیمهشدگان و مستمریبگیران بازنشسته و ازکارافتاده کلی و بازماندگان و افراد تحت تکفل آنها افزایش یافته است و پروتز یک دست دندان کامل از مبلغ ۲۰ میلیون ریال به ۳۰ میلیون ریال و نیمدست دندان از ۱۰ میلیون ریال به ۱۵ میلیون ریال افزایش پیدا کرده که بعد از تأیید شورای پزشکی تأمین اجتماعی قابل پرداخت است.
با معرفی مؤسسۀ تأمین درمان بسیجیان، بیمهشدۀ توافقی بسیجیان شدهام و حقبیمهام ماهیانه از طریق مؤسسۀ مذکور پرداخت میشود. قبلاً در سه کارگاه کار کردم که من را بیمه نکردند. اطلاع پیدا کردهام که با ارائۀ مدارک و اعلام ادعای سابقه از طرف بیمهشده موضوع از طریق سازمان تأمین اجتماعی پیگیری میشود. آیا میتوانم مشخصات هر سه کارگاه را در یک فرم به شعبهای که حق بیمهام پرداخت میشود اعلام کنم؟
چون رسیدگی به ادعای سوابق بیمهشدگان توسط همان شعبهای صورت میگیرد که کارگاه مربوطه در محدودۀ آن شعبه قرار دارد، اگر بیمهشده فقط در یک کارگاه ادعای سابقه داشته باشد باید همراه با مدارک مربوطه جهت تکمیل فرم مربوطه به واحد نامنویسی و حسابهای همان شعبه مراجعه کند. لیکن چنانچه ادعای سابقۀ مربوط به چند کارگاه و چند شعبۀ تأمین اجتماعی است، بیمهشده باید به واحد نامنویسی و حسابهای انفرادی آخرین شعبۀ پرداخت حق بیمه مراجعه و با ارائۀ مدارک مربوطه، برای هر گارگاه به صورت جداگانه فرم ادعای سابقه را تکمیل کند تا شعبۀ مربوطه مدارک تحویلی را حسب مورد جهت رسیدگی به شعب مختلف ارجاع دهد.
منبع: تامین ۲۴
دیدگاهتان را بنویسید