اطلاعات جدید درباره حقوق کارگران در ایام جنگ

اطلاعات جدید درباره حقوق کارگران در ایام جنگ را بخوانید.

سوال: «بخاطر این ایام، مجبور شدیم از کارکنان بخواهیم سرکار نیایند تا اطلاع ثانوی. آیا می توانیم از ماده ۱۵ قانون کار برای تعلیق قرارداد استفاده کنیم؟(سابقه بیمه ملاک هست یا خیر؟) یا اینکه برای بیمه بیکاری اقدام کنند؟ البته هنوز هیچ قراردادی امضا نکردند، ضمنا تعدادی از پرسنل هم سابقه زیر یکسال برای بیمه بیکاری دارند.»

کارگر ۲۴ – آرمین خوشوقتی کارشناس منابع انسانی نوشت:

۱. بررسی ماده ۱۵ قانون کار (تعلیق قرارداد)

ماده ۱۵ قانون کار به مواردی اشاره دارد که به دلیل عوامل قهری (مثل سیل، زلزله یا حوادث غیرقابل‌پیش‌بینی که خارج از اراده کارفرماست)، تمام یا بخشی از کارگاه تعطیل می‌شود.

پاسخ: بله، اگر این تعطیلی ناشی از شرایط فورس‌ماژور (مثل تخریب کارگاه) باشد، قراردادها به صورت موقت تعلیق می‌شوند.

نکته مهم: در زمان تعلیق موضوع ماده ۱۵، کارفرما تکلیفی به پرداخت مزد ندارد، اما سابقه خدمت و بازنشستگی کارگر حفظ می‌شود. اما تشخیص «قوه قهریه» بر عهده وزارت کار است.

۲. چالش عدم امضای قرارداد

فرمودید «هنوز هیچ قراردادی امضا نکرده‌اند». از منظر قانون کار (ماده ۷)، قرارداد می‌تواند کتبی یا شفاهی باشد.

تبعات: وقتی قرارداد کتبی ندارید، رابطه کارگری و کارفرمایی به صورت ضمنی تجدید شده‌است. این موضوع در مراجع حل اختلاف به ضرر کارفرماست، چون امکان قطع همکاری، از شما سلب می‌شود.

۳. بیمه بیکاری و شرط سابقه

برای برقراری مقرری بیمه بیکاری، شرایط زیر حاکم است:

 ملاک سابقه:

برای حوادث غیرمترقبه (موضوع ماده ۱۵)، سابقه یک سال یا شش‌ماه ملاک نیست. یعنی حتی کارگری که کمتر از این نیز سابقه دارد، اگر به دلیل حوادث قهری بیکار شود، طبق تبصره ۲ ماده ۲ قانون بیمه بیکاری، مستحق دریافت مقرری است.

 بیکاری ارادی یا غیرارادی:

اگر شما بگویید «سر کار نیایید» بدون اینکه دلیل قهری (سیل، جنگ، زلزله) اثبات شود، این بیکاری «ارادی» تلقی شده و تامین اجتماعی زیر بار پرداخت بیمه بیکاری نمی‌رود. در این صورت کارگران می‌توانند بابت «اخراج غیرقانونی» شکایت کنند.

۴. راهکار پیشنهادی

با توجه به سابقه زیر یک‌سال برخی پرسنل و نبود قرارداد کتبی، پیشنهاد فنی بنده این است:

 ۱. استفاده از ظرفیت تعلیق:

اگر علت تعطیلی واقعاً خارج از اراده شماست، فوراً موضوع را کتباً به اداره کار محل اطلاع دهید تا تعلیق ماده ۱۵ تایید شود. در این صورت پرسنل (حتی زیر شش‌ماه سابقه) برای دریافت بیمه بیکاری به تامین اجتماعی معرفی می‌شوند.

 ۲. قراردادهای جایگزین (تدبیر فوری):

همین حالا بهترین زمان برای تنظیم قراردادهای ساختاریافته (مانند مدل صفرکاری یا قراردادهای تعلیق موقت) است تا هزینه‌های دستمزد، بیمه و مالیات شما در این ایام به حداقل برسد و در عین حال نیروهای کلیدی را از دست ندهید.

 ۳. توافق‌نامه مرخصی:

اگر شرایط قهری نیست، بهتر است با پرسنل توافق‌نامه «مرخصی بدون حقوق» یا «استفاده از مرخصی استحقاقی ذخیره» امضا کنید تا از بار مالی فعلی کاسته شود.

جمع‌بندی:

«سابقه زیر یک‌سال مانع بیمه بیکاری در موارد “قوه قهریه” نیست، اما مشکل اصلی شما نبود قرارداد کتبی و ابهام در ارادی یا غیرارادی بودن این تعطیلی است که می‌تواند منجر به تبعات سنگین شود. پیشنهاد می‌کنم قبل از هر اقدامی، یک مستندسازی قانونی برای این وقفه کاری انجام دهیم تا ریسک شکایت ۲۵۰ نفر از بین برود.»

ارسال: مهدی جم