گلپور فعال کارگری: انفعال مزدی در نیمه دوم سال؛ آقای میدری، سفره کارگران شما را استیضاح کرده!

سمیه گلپور فعال کارگری نوشت: نیمه دوم سال در حالی فرا رسیده است که شاخص‌های معیشتی جامعه کارگری نه در وضعیت «بحران»، بلکه در نقطه «فروپاشی تاب‌آوری زیستی» قرار دارد. سکوت ممتد و فلج‌کننده شورای عالی کار و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در قبال برگزاری جلسات ترمیم مزد، دیگر یک «تعلل اداری» نیست؛ بلکه عدول آشکار از وظایف حاکمیتی و دهن‌کجی ساختاری به معیشت میلیون ها بیمه‌شده اصلی و خانواده‌های آنان است.

جناب آقای دکتر میدری؛ جنابعالی که با سابقه آکادمیک در حوزه اقتصاد فقر و حمایت‌های اجتماعی سکان این وزارتخانه را به دست گرفتید، امروز در برابر همان پارادوکس‌هایی زانو زده‌اید که سال‌ها در مقالات و کتب خود به نقد آن‌ها می‌پرداختید. در شرایطی که مجلس شورای اسلامی استیضاح شما را زیر ذره‌بین قرار داده، واقعیت تلخ‌تر آن است که شما پیش از بهارستان، در پیشگاه میلیون‌ها کارگر که سفره‌هایشان خالی‌تر از هر زمان در تاریخ معاصر است، استیضاح و رد صلاحیت شده‌اید.

۱. نقض صریح ماده ۱۶۸ و مسلخ ماده ۴۱ قانون کار

قانون کار در ماده ۱۶۸ صراحتاً اشعار می‌دارد که جلسات شورای عالی کار باید دست‌کم ماهی یک‌بار تشکیل شود و در صورت درخواست اعضا یا شرایط اضطراری، نشست‌های فوق‌العاده در دستور کار قرار گیرد. امروز چه اضطراری بالاتر از این‌که تورم واقعی کالاهای خوراکی و مسکن، مزد مصوب اسفندماه را تبدیل به «پول خرد» کرده است؟

ماده ۴۱ قانون کار صرفاً یک تشریفات پایان سال نیست؛ بند دوم این ماده، تعیین دستمزد را منوط به «تأمین معیشت یک خانواده با بعد میانگین» کرده است. وقتی در نیمه دوم سال، جهش‌های پیاپی نرخ ارز، حامل‌های انرژی و تورم انتظاری، قدرت خرید ریال کارگری را به کمتر از یک‌سوم ابتدای سال تقلیل داده، انجماد دستمزد چیزی جز پایمال کردن روح و متن این قانون آمره نیست.

۲. سقوط آزاد پوشش سبد معیشت؛ کارفرماییِ خود دولت

طبق محاسبات حداقلی و محافظه‌کارانه کارگری، سبد معیشت خانوار کارگری از مرز ۵۰ میلیون تومان در کلان‌شهرها عبور کرده است؛ در حالی که دریافتی کفِ جامعه کارگری با احتساب تمامی بن‌ها اعم از بن خوارو بار و حق تاهل ها و حق مسکن‌های فریز شده، حتی به یک‌سوم این رقم نیز نمی‌رسد. پوشش مزدی سبد معیشت به طرز اسفباری سقوط کرده است. این یعنی طبقه کارگر ایران برای گذران روز، رسماً وارد فرآیند «سوءتغذیه ساختاری» و «حذف اقلام اساسی پروتئینی، لبنی، سلامت و آموزش» شده است.

دولت به جای ایفای نقش داور بی‌طرف در ساختار سه‌جانبه‌گرایی، خود به بزرگ‌ترین کارفرمای متصلب و سرکوب‌کننده دستمزد تبدیل شده است. واژگان گمراه‌کننده‌ای چون «کنترل تورم با فریز مزدی» که بارها از سوی ارتدکس‌های اقتصادی رد شده، همچنان به عنوان مانیفستِ نانوشته وزارت کار به کار گرفته می‌شود تا ناترازی بودجه و ناکارآمدی‌های سیستماتیک دولت را از جیب لاغر کارگران جبران کنند.

۳. افسانه تورم‌زایی مزد و فاجعه فرار نیروی کار

آقای وزیر! شما بهتر از هر کسی می‌دانید که سهم دستمزد در بهای تمام‌شده تولید در ایران طبق آمارهای رسمی کمتر از ۸ تا ۱۰ درصد است. گره زدن تورم عمومی به ترمیم دستمزد در نیمه سال، یک آدرس غلط عامدانه برای فرار از مسئولیت است. نتیجه فریز مزدی شما نه کاهش تورم، بلکه:

۱. سقوط وحشتناک بهره‌وری ملی،

۲.گسترش پدیده شاغلان فقیر (Working Poor)،

۳. و کوچ گسترده تکنسین‌ها و کارگران ماهر به مشاغل کاذب، واسطه‌گری و یا مهاجرت‌های منطقه‌ای بوده است.

صنایع ما از فقدان نیروی کار رنج می‌برند، نه به این دلیل که کار نیست، بلکه به این دلیل که «کار کردن با این دستمزد، توجیه اقتصادی خود را از دست داده است».

آقای وزیر! زمان بازی با واژه‌ها به پایان رسیده است

آقای میدری! سکوت و تعلل شما در فراخواندن شرکای اجتماعی و گشودن پرونده ترمیم مزد نیمه دوم سال، پیامی جز بی‌اعتنایی مطلق به استخوان‌های خردشده طبقه کارگر مخابره نمی‌کند. جامعه کارگری نه وعده جبران در قالب کوپن‌های نامشخص را می‌پذیرد و نه جلسات تشریفاتی بدون خروجی مالی را.

آقای وزیر! رأی عدم اعتمادِ شما، ماه‌هاست از سفره کارگران صادر شده است.

مجلس اگر به وظیفه نظارتی خود در استیضاح شما بپردازد یا نپردازد، تاریخ قضاوت خواهد کرد که در دوره تصدی یک اقتصاددان مدعی رفاه، چگونه سفره کارگران نحیف‌تر و دیوار بی‌عدالتی مزدی بلندتر شد. اگر اراده‌ای برای نجات معیشت نیروی مولد کشور دارید، همین امروز دستور تشکیل جلسه فوق‌العاده شورای عالی کار با دستور کار انحصاری «ترمیم دستمزد۱۴۰۵» را صادر کنید؛ فردا برای جبران این کارنامه بسیار دیر است.

ارسال: مهدی جم