هشدار مهم به کارگران؛ درج حداقل دستمزد در لیست بیمه، مستمری آینده را کاهش میدهد
عضو کمیته حقوقی، بیمه و درمان کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران با هشدار نسبت به توافق برخی کارگران و کارفرمایان برای درج حداقل دستمزد در لیست بیمه گفت: این توافق ممکن است در کوتاهمدت دریافتی کارگر را افزایش دهد، اما در آینده میتواند مستمری بازنشستگی، ازکارافتادگی یا مستمری بازماندگان را کاهش دهد.
به گزارش ایسنا، یکی از مواردی که میتواند در آینده بر میزان مستمری کارگران تأثیر مستقیم بگذارد، مبلغ دستمزدی است که هر ماه در لیست بیمه برای آنان ثبت میشود. برخی کارگران با هدف افزایش دریافتی فعلی، با کارفرما توافق میکنند که بخشی از حقوق واقعی در لیست بیمه درج نشود و تنها حداقل دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه قرار گیرد؛ تصمیمی که ممکن است تبعات آن سالها بعد نمایان شود.
محمدرضا اسدی، عضو کمیته حقوقی، بیمه و درمان کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، با اشاره به امکان اطلاع بیمهشدگان از مبلغ دستمزد ثبتشده برای آنان اظهار کرد: سازمان تأمین اجتماعی بهصورت ماهانه پیامکی برای بیمهشدگان ارسال میکند که میزان دستمزد اعلامشده از سوی کارفرما در لیست بیمه در آن درج شده است. کارگران باید این رقم را با حقوق واقعی خود مقایسه کنند و در صورت مشاهده مغایرت، موضوع را پیگیری کنند.
وی افزود: در سالهای گذشته مواردی وجود داشت که کارفرما حقوق واقعی کارگر را پرداخت میکرد، اما رقم پایینتری را در لیست بیمه اعلام میکرد. این مسئله از مصادیق گریز بیمهای محسوب میشود و اکنون پیامکهای ماهانه تأمین اجتماعی امکان اطلاع و پیگیری این مغایرتها را برای بیمهشدگان فراهم کرده است.
توافق برای درج حداقل دستمزد؛ تصمیمی که هزینه آن در آینده مشخص میشود
اسدی با اشاره به یکی از مشکلات موجود در روابط کار گفت: گاهی کارگر و کارفرما توافق میکنند با وجود اینکه حقوق واقعی فرد بیشتر از حداقل دستمزد است، تنها حداقل مزد در لیست بیمه ثبت شود.
به گفته وی، ممکن است کارگر در کوتاهمدت از این توافق منتفع شود، اما باید توجه داشته باشد که میزان دستمزدی که بر اساس آن حق بیمه پرداخت شده، در تعیین برخی حمایتهای بیمهای از جمله بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت اهمیت دارد.
این فعال کارگری تأکید کرد: کارگران نباید صرفاً به دریافتی امروز توجه کنند و آثار این تصمیم بر حقوق و مزایای بیمهای سالهای آینده را نادیده بگیرند.
پیشنهاد تغییر مبنای محاسبه مستمری چیست؟
اسدی درباره بحث تغییر دوره مبنای محاسبه مستمری نیز توضیح داد: در حال حاضر قانون، محاسبه مستمری را به دو سال پایانی بیمهپردازی مرتبط کرده است و در برنامههای توسعه نیز پیشنهادهایی برای اصلاح این موضوع مطرح شده است.
وی افزود: یکی از پیشنهادهای مطرحشده این است که دوره محاسبه مستمری ابتدا از دو سال به پنج سال افزایش پیدا کند و سپس بهتدریج هر سال یک سال به این دوره اضافه شود تا در نهایت دورهای ۳۰ ساله مبنای محاسبه قرار گیرد.
این عضو کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران با اشاره به نگرانی جامعه کارگری درباره کاهش مستمری در صورت اجرای این طرح گفت: نباید دستمزد سالهای گذشته را بدون درنظر گرفتن ارزش پول و تورم با دستمزد امروز مقایسه کرد. در محاسبات باید نسبت دستمزد فرد به حداقل مزد همان سال در نظر گرفته شود تا اثر تورم نیز لحاظ شود.
وی ادامه داد: در بررسیهایی که شخصاً روی حدود ۱۰ تا ۱۵ نمونه انجام دادهام، مشخص شد در صورت اجرای این روش، حتی با افزایش دوره محاسبه از دو سال به پنج سال، مستمری در برخی نمونهها میتواند حداقل حدود ۱۰ درصد بیشتر از مستمری فعلی باشد.
اسدی تأکید کرد: اگر اجرای این تغییر به کاهش مستمری کارگران منجر شود، جامعه کارگری قطعاً نسبت به آن اعتراض خواهد کرد. با این حال، سازمان تأمین اجتماعی، برخی نهادها و مرکز پژوهشهای مجلس با اصل این پیشنهاد موافقت کردهاند و در صورت اجرای صحیح و ایجاد سازوکارهای مناسب، این تغییر میتواند آثار مثبتی داشته باشد.
اصلاح لیست بیمه میتواند فرار بیمهای را کاهش دهد
وی با بیان اینکه اصلاح شیوه محاسبه مستمری میتواند به کاهش برخی اشکال فرار بیمهای کمک کند، گفت: یکی از مشکلات موجود، اعلام نکردن دستمزد واقعی، ثبت نکردن میزان واقعی کارکرد و پرداخت نشدن کامل حق بیمه است.
اسدی افزود: اگر کارگران از ابتدای اشتغال نسبت به مبلغ درجشده در لیست بیمه حساس باشند، امکان جلوگیری از بخشی از این مشکلات افزایش پیدا میکند.
اگر حقوق واقعی در لیست بیمه ثبت نشد، کارگر چه کند؟
این فعال کارگری درباره نحوه پیگیری مغایرت میان حقوق واقعی و دستمزد ثبتشده در لیست بیمه گفت: کارگر میتواند موضوع را از طریق مراجع حل اختلاف وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیگیری کند و همچنین امکان مراجعه مستقیم به سازمان تأمین اجتماعی وجود دارد.
وی توضیح داد: فیش حقوقی، ریز پرداختها، شناسنامه شغلی و سایر اسناد مرتبط میتوانند برای اثبات حقوق و سابقه واقعی مورد استفاده قرار گیرند.
اسدی ادامه داد: رأی مراجع حل اختلاف وزارت کار از مستندات قوی محسوب میشود. چنانچه این مراجع پس از بررسی، اشتغال فرد و عدم پرداخت حق بیمه از سوی کارفرما را احراز کنند، رأی صادرشده به سازمان تأمین اجتماعی ارائه میشود و سازمان مکلف به اجرای آن خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، تأمین اجتماعی میتواند حق بیمه مربوطه را از کارفرما مطالبه کند؛ حتی اگر این موضوع مربوط به سالهای گذشته باشد.
دو مسیر برای اصلاح سابقه بیمه
اسدی در پایان گفت: کارگر میتواند ابتدا به اداره کار مراجعه و پس از دریافت رأی، آن را برای اجرا به سازمان تأمین اجتماعی ارائه کند یا مستقیماً مدارک خود را به تأمین اجتماعی تحویل دهد تا در کمیته احتساب سوابق بررسی شود.
به گفته وی، تفاوت این دو مسیر در این است که رأی قطعی مراجع حل اختلاف وزارت کار برای سازمان تأمین اجتماعی لازمالاجراست و میتواند یک مرحله از روند رسیدگی را برای کارگر کوتاهتر کند.
توصیه مهم به کارگران: مبلغ درجشده در لیست بیمه را هر ماه بررسی کنید و اجازه ندهید حقوق واقعی شما با رقمی کمتر در سوابق بیمهای ثبت شود؛ چراکه تصمیمی که امروز برای افزایش دریافتی گرفته میشود، ممکن است فردا روی مستمری بازنشستگی یا حمایتهای بیمهای شما و خانوادهتان اثر بگذارد.
دیدگاهتان را بنویسید